Special: de geschiedenis van de Humvee/Hummer H1

Auteur: , 51 Reacties

Wij kunnen ons geen auto bedenken waaraan de gemiddelde Groen-Linkser een grotere hekel heeft dan aan de Hummer. Dat de Hummer H1 zijn oorsprong vindt in de militaire Humvee, wist je vast, maar hoe zit dat nu eigenlijk precies?

Jarenlang is de Willys Jeep dé auto van keus voor vele krijgsmachten over de hele wereld. De auto is kort voor de Tweede Wereldoorlog voortgekomen uit een eisenpakket van de Amerikaanse Defensie. Oorspronkelijk gaat de auto door het leven als GP (spreek uit ‘GiePie’), een afkorting van General Purpose, maar dat verbastert als snel tot Jeep. Datzelfde gebeurt decennia later ook als het Amerikaanse leger de eisen opstelt voor de High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle, ofwel HMMWV. Dat bekt nu eenmaal niet zo lekker, ziedaar het ontstaan van ‘Humvee’.

De Humvee van Lamborghini

Even terug naar het begin. Begin jaren ’70 voldoen de Willys Jeeps en de civiele vrachtwagens die het Amerikaanse leger in dienst hebben niet en fabrikanten wordt uitgedaagd met een nieuw ontwerp te komen. Daarbij uiteraard rekening houdend met een eisenlijstje van het leger. Lamborghini is de eerste die in 1977 met een rijdend prototype op de proppen komt: de Cheetah. Deze open terreinwagen met fiberglass body heeft geen Lambo V12 in zijn achterste, maar een Chrysler V8 met 5,9-liter slagvolume.

Lamborghini Cheetah
De Lamborghini Cheetah uit 1977. Weliswaar geflopt, maar leidt uiteindelijk wel tot de LM002.

Het zware blok achterin en het surplus aan vermogen zijn niet echt een ideale combinatie en naar het schijnt is de Cheetah door een crash aan een vroegtijdig einde gekomen. Het Amerikaanse leger besluit nog even verder te kijken, Lamborghini ontwikkeld de Cheetah uiteindelijk door tot de jullie welbekende LM002.

Hoe AM General de Humvee mocht bouwen

Het eisenlijstje wordt nog eens bijgeschaafd, met als belangrijkste verschil dat de auto nu nog wat breder mag zijn. Van de 61 bedrijven die interesse toonde in de opdracht, weten uiteindelijk maar drie bedrijven -waaronder AM General en Chrysler- op tijd een prototype te leveren aan het leger. AM General krijgt naar aanleiding van haar XM998-prototype de opdracht meer prototypes te bouwen. Deze XM998 II-prototypes en XM998 III-prototypes verschillen uiterlijk al vrijwel niet van de uiteindelijke Humvee.

Humvee Prototype XM998
De AM General XM998 HMMWV Prototype I uit 1981

Van enkele prototypes naar 281.000 exemplaren

Net als de prototypes, krijgen de eerste 55.000 HMMWV’s, die vanaf 1985 opgeleverd moesten worden, een 6.2-liter achtcilinder diesel onder de kap. Het vermogen van 190 pk is weinig indrukwekkend, maar met ruim 500 Nm aan koppel, kom je overal doorheen. Hellingen met een stijgingspercentage van tot wel 60 procent behoren tot de mogelijkheden. Later komt er ook een 6.5-liter turbomotor met 205 pk en liefst 600 Nm koppel. Dit was nodig om tot wel 650 kilo aan bepantsering mogelijk te maken, zonder al te veel aan laadcapaciteit in te leveren.

Die bepantsering is wel nodig ook, want Humvee’s zijn behoorlijk kwetsbaar. Met een simpele AK-74 kun je al behoorlijk wat schade aanrichten (non-pneumatisch banden ten spijt), om over een raketwerper nog maar te zwijgen. Na zo’n 281.000 geproduceerde exemplaren -voornamelijk voor het Amerikaanse leger- wordt er op dit moment dan ook hard gezocht naar een opvolger. Maar zo ver is het nog niet, op dit moment rollen er dagelijks bij AM General nog gewoon Humvee’s van de lopende band. Van patrouillewagens, via ambulances tot aan mobiel luchtafweergeschut, het kan allemaal met de Humvee. Multipurpose indeed.

Humvee XM998 III
Op de kenmerkende grille na, is dit XM998 III-protoype uit 1982 al vrijwel gelijk aan het uiteindelijke model.

Hummer-look-a-likes

Onder het motto ‘beter goed gejat dan slecht bedacht’ zijn er veel Humvee-look-a-likes op de markt. Van de schaamteloze Chinese Dongfeng EQ2050 en Indiaase Mahindra Axe tot aan de Renault Sherpa en de Toyota Mega Cruiser. Zelfs Fiat(!) probeerde het eens met de Oltre 4×4 Concept. Die was op haar beurt technisch verwant aan de Iveco LMV, het Italiaanse alternatief voor de Humvee. In Portugal werden onder licentie Humvee’s gebouwd, maar dan met een Iveco-vrachtwagenmotor in het vooronder, in plaats van de Amerikaanse dieselblokken.

Hummer H1

AM General heeft de HMMWV nooit ontwikkeld als civiel voertuig, maar dankzij de vele foto’s van zijn optredens tijdens de eerste Golf Oorlog in de Amerikaanse media en door de lobby van Humvee-adept en Terminator Arnold Schwarzenegger gaat het bedrijf overstag. Van 1992 tot 2006 kun je ook als burger bij AM General terecht voor wat op dat moment de ‘Hummer’ genoemd wordt. Pas wanneer General Motors en AM General samen gaan werken aan een kleiner model, de Hummer H2, krijgt de originele Hummer het predikaat H1 opgeplakt. In tegenstelling tot de Humvee, is de Hummer ook met benzine-motoren leverbaar.

Hummer H1
Nu lacht ze nog, maar het lachen zal deze dame snel vergaan…

De H1’s rolden van dezelfde productielijn als de HMMWV’s. Daar waar de militaire versies kant en klaar van de band werden gereden, moest een monteur de H1-to-be naar een gebouw aan de overkant van de fabrieksparkeerplaats rijden, waar de H1 voorzien werd van een kleurtje, een wat minder spartaans interieur en andere overbodigheden die de consument wenst. Luxe is overigens een groot woord, want erg comfortabel is een H1 allerminst. Erg gezellig is een ritje met je geliefde in een Hummer dan ook niet. Boven het lawaai is amper uit te komen, terwijl de middentunnel zo breed is dat je elkaar alleen aan kunt raken wanneer je beiden je arm strekt.

De eerste Hummer H1 in Nederland is die van Emile “Tsjakka!’ Ratelband. Op dat moment is de civiele versie van de Hummer H1 echter te groot om als personenauto geregistreerd te worden, maar te klein om als vrachtwagen door het leven te gaan. Ratelband, die bekend staat niet graag op te geven, laat zijn hummer dan ook door midden zagen om vlak achter de cabine 15 centimeter extra laadbak te laten lassen. Vrachtwagenkenteken erop en gaan met die banaan.

Hummer H1