Accijnsverlaging kost amper geld, maar DNB adviseert toch tegen

Als het aan De Nederlandse Bank (DNB) ligt, dan wordt er niet aan de hoge accijnzen op brandstoffen gesleuteld om de pijn bij de pomp iets te verzachten. "Met het verlagen van de accijns met 10 cent maak je mensen niet superblij", zegt president Olaf Sleijpen van DNB. De mensen lijken het daar vooralsnog niet mee eens te zijn.

De topman stelt daarnaast dat mensen het ook niet nodig hebben. Volgens hem is het pas verstandig om in te grijpen als ook zeker is dat het bij de mensen terecht komt die het echt nodig hebben. Daarnaast stelt hij dat dit soort maatregelen geld kosten en dat die kosten vroeg of laat op het matje van de belastingbetaler terechtkomen.

Rekenmachines in de aanslag

Sleijpen stelt dat de kosten voor een ingreep op ongeveer 1 miljard euro neer zou komen. Daarbij rekent hij met een accijnsverlaging van 10 cent. Het vreemde hierin is wel dat de topman het enkel over ‘kosten’ heeft terwijl de BTW op brandstof, mede door de hoge accijnzen sinds het begin van februari alleen al met ruim 8 cent is gestegen. Een accijnsverlaging van 10 cent zou dus, inclusief de BTW, zo’n 13 cent minder inkomsten betekenen (-10 cent accijns + -3 cent minder BTW op het totaalbedrag per liter) voor de Nederlandse overheid. Trek daar de stijging van 8 cent vanaf, en je komt op 5 cent die de onze overheid netto zou mislopen per getankte liter, afgezet tegenover de adviesprijs die voor de oorlog gold.

Berekenen we dit door op het totale aantal getankte liters benzine per jaar (was vorig jaar 5,76 miljard liter), dan komen we uit op een 288 miljoen euro die de overheid over een heel jaar misloopt. Let wel, dat is dus over een heel jaar. Een dergelijke regeling zou waarschijnlijk niet zo lang hoeven duren. Per maand hebben we het hier over 24 miljoen euro.

Maar dat neemt niet weg dat de overheid geld misloopt. En het opvangen van dat gat, hoe klein ook, is volgens Sleijpen lastig, want de overheid heeft al een gat in de begroting die het niet gedicht krijgt. Kortom, er is volgens hem geen geld voor een accijnsverlaging.

Ietwat kort door de bocht

Natuurlijk zijn wij geen topman van DNB en zitten wij hier met ons gevoel op rekenmachines te tikken en kan het zijn dat we belangrijke dingen missen. Het punt is dan ook meer dat hetgeen dat Sleijpen hier adviseert aan de Nederlandse overheid, ietwat kort door de bocht lijkt te gaan.

Tegelijk geeft de econoom aan dat hij niet per definitie tegen een ingreep is, maar dat er een goede afweging gemaakt moet worden over het hoe en wanneer. Een tijdelijke compensatiemaatregel zou volgens hem nu heel erg doelgericht ingezet moeten worden voor de mensen die het echt nodig hebben. Vooralsnog is er volgens hem geen aanleiding, want we verkeren nog niet in een financieel stabil