Autoloze zondag is ‘overdreven en heeft weinig effectief’ volgens energie-expert
De discussie over een mogelijke terugkeer van de autoloze zondag steekt weer de kop op nu brandstofprijzen onder druk staan. Maar volgens Aad Correljé, energiedeskundige en hoofddocent aan de TU Delft, is dat vooral een symbolische maatregel met weinig effect.
“Het kan, maar het leidt er vooral toe dat vervoer zich verplaatst,” legt Correljé uit. Transport dat normaal op zondag plaatsvindt, schuift simpelweg door naar zaterdag of maandag. Supermarkten moeten immers bevoorraad worden. “Het effect op het totale brandstofverbruik is daardoor beperkt.”
Haalde vroeger ook al niets uit
Ook historisch gezien plaatst hij kanttekeningen. De autoloze zondagen uit de jaren zeventig waren volgens hem achteraf gezien overdreven. “Er bleek uiteindelijk voldoende brandstof beschikbaar. De maatregel was dus niet echt nodig om tekorten op te lossen.”
Een moderne autoloze zondag zou bovendien lastiger te handhaven zijn dan vroeger. “De samenleving is compleet veranderd. Op zondag gebeurt nu veel meer, winkels zijn open en mensen accepteren beperkingen minder snel.” De lege snelwegen van toen noemt hij dan ook “een illusie” in de huidige tijd.
Hoe moet het dan wel?
Volgens Correljé zit de echte oplossing ergens anders: in de prijs. “De prijs is het belangrijkste mechanisme om vraag en aanbod te sturen”. Maar hogere brandstofkosten vertalen zich uiteindelijk in hogere prijzen voor goederen en diensten, wat leidt tot inflatie. Tegelijkertijd blijkt de vraag naar brandstof relatief ongevoelig voor prijsstijgingen, omdat mobiliteit essentieel blijft.
Alternatieven zoals prijsplafonds of het afromen van winsten bij oliemaatschappijen lossen volgens hem weinig op. “Daarmee verander je de onderliggende marktverhoudingen niet.” Wel kunnen zulke maatregelen het vertrouwen van consumenten vergroten, mits ze zorgvuldig worden toegepast.
Het échte probleem
De kern van het probleem ligt dieper. Energie zal volgens Correljé structureel duurder worden, onder meer door geopolitieke onzekerheid en de energietransitie. Elektrisch rijden wordt nu nog gestimuleerd, maar ook daar zullen de werkelijke kosten uiteindelijk worden doorberekend.
Zijn conclusie is helder: “Een autoloze zondag klinkt aantrekkelijk, maar is vooral een politiek en maatschappelijk signaal. Als instrument om brandstofverbruik echt te beperken, stelt het weinig voor.”