Lijstje: dit zijn bijzondere en unieke versies van de Porsche 911

Je zou denken dat Porsche alle uithoeken van de 911-wereld wel eens heeft ontdekt. Toch is er altijd ruimte voor iets nieuws, want het merk kondigt een nieuwe versie aan 'die we nog nooit eerder hebben gezien'. Zoals gisteren gelekt wordt het een dakloze Porsche GT3, de GT3 S/C geheten. Het lijkt een speciaaltje te worden dat in lijn valt met het feit dat we wel eens gedag zouden kunnen zeggen tegen het GT3-platform zoals 'ie nu is. Of er dus ooit een vervolg komt, is een tweede.

Ook dat zou zeker niet voor het eerst zijn, dat een versie van de Porsche 911 blijft bij een eenmalig iets. Zoals gezegd zijn er enorm veel versies geweest van de sportwagen. Sommige van die versies beginnen als iets buitenaards, maar worden daarna vrij snel deel van het behang. Dat gebeurt nou eenmaal.

Porsche 911-versies die exclusief bleven

Vandaar dat we vandaag met redelijk losse spelregels werken. We hebben ons vooral gericht op Porsche 911-versies die maar één of twee generaties bestonden. Er zijn veel meer voorbeelden denkbaar, wij doen slechts een bloemlezing om hopelijk licht te schijnen op hoe erg de 911 een duizendpoot is.

Porsche 912 (Classic)

1965

Om te beginnen met... eigenlijk net geen Porsche 911. Ja, goed begin. Het grote nieuws van de 911 in 1964 was natuurlijk dat Porsche nu ging werken met zescilinder versies van hun platte motor, waar de 356 er enkel was met vier potten. De 912 was een manier om het grootste gedeelte van de 911 bereikbaarder te maken, want de 911 was een significant duurdere auto dan de 356. Je kreeg min of meer dezelfde koets, hetzelfde chassis, hetzelfde interieur en dezelfde opties, maar dan met een vernieuwde viercilinder uit de 356. Het betrof een 1.6 liter grote unit met, houd je vast, 90 pk. Let wel, de baanbrekende tweeliter in de 911 had 130 pk. De 912 werd daarom zeker een leuk alternatief omdat 'ie ietsje lichter en simpeler van aard was. De 912 hield het vier jaar vol en werd daarna opgevolgd door de 914. In de VS maakte hij in 1975 een return van één jaar als 912E om het gat op te vullen tussen de 914 die met pensioen ging en de 944 die nog een jaar op zich liet wachten. In de 912E ligt de 'Type 4'-boxermotor van Volkswagen.

Porsche 911 SC (G-model)

1978

Toegegeven, qua geest is de Porsche 911 SC niet een denderende bijzondere versie van de 911. Het idee was namelijk om het gamma te versimpelen en de basis-911 en Carrera werden opgevolgd door deze SC. In theorie is het dus precies wat je kan verwachten bij een Porsche 911: 3.0 liter grote flat six met 180 tot en met 204 pk tussen 1978 en 1983. Optisch was de SC ook een beetje een mengelmoesje tussen klassieke 911-onderdelen en modernere Carrera-onderdelen. Het was ook de 911 SC waar de cabriolet geïntroduceerd werd in 1983, daarvoor waren alle dakloze 911's wat we nu een Targa noemen. Op zich is de 911 SC nooit echt weggeweest, want het is gewoon wat we nu een Carrera S zouden noemen. Toch is het vooral die naam waarom we hem zo cool vinden: Super Carrera. Om even de vierde muur te breken: dit artikel was al in hoofdlijnen uitgezet voordat duidelijk werd dat de nieuweling die deze lijst inspireerde de S/C gaat heten, wat in dit geval staat voor Sport Carrera. Toch willen we liever een Super Carrera. Mag dat ook?

Porsche 911 Flachbau (930)

1982

Je kan veel zeggen over de Porsche 911 en zijn evoluties, maar het merk is altijd trouw gebleven aan de proporties van een echte 911. Aan de voorkant vooral de ronde bumper met platte, schansvormige motorkap, maar dan wel met de koplampen rechtop om de lijn van de koplampen tot vooruit een stuk minder plat te maken. Dat moest om de koplampen aan de in 1960 geldende eisen te laten voldoen. In de racerij maakte het minder uit waar de koplampen zaten, dus bij auto's als de 935 konden de koplampen naar de bumper verhuizen en kon de hele neus zo plat worden als de motorkap. Dat inspireerde Mansour Ojjeh om een 'straatlegale 935' aan te vragen en toen deze af was, bleek dat er meer rijkelui te prikkelen waren om een 911 met platte neus te krijgen. De Flachbau, ook wel bekend als slantnose of flatnose, was geboren. Het gebrek aan koplampen werd bij de 930 opgelost door klapkoplampen, maar versies van de 964 zijn gebouwd met soortgelijke 'achterover liggende' koplampen die omhoog kunnen komen, zoals je kent van de 928 en 968.

Porsche 911 Carrera WTL (G-model)

1984

Dan een versie van de Porsche 911 waarvan we denken dat het in de moderne tijd best nog een keer had kunnen werken. Je had de Porsche 911 Carrera 3.2 in 1984 namelijk met een optie onder de code M491, ook wel WTL genoemd (Works Turbo Look). Het is vrij simpel: een Turbo is optisch vrij snel te herkennen aan de veel bredere koets en de welbekende whale tail-spoiler, zodat je ziet dat het niet zomaar een basale Carrera is. Het WTL-pakket voegt die looks van de Turbo toe aan de Carrera 3.2. De specs van een Carrera (en dus ook diens iets voordeligere prijs), maar de looks van een Turbo. In Europa was het een zeldzame optie, in de VS was het WTL-pakket populair omdat de Turbo niet geleverd werd. De onderdelen waren overigens niet 100 procent identiek aan de Turbo, de spoiler is iets anders en de koelsleuven van de Turbo 3.3 waren ook niet te zien. Heden ten dage is het nog steeds vrij snel duidelijk dat een Turbo (S) geen normale 911 Carrera is, maar er zou zeker markt zijn voor de bredere heupen en bumpers/spoiler van een Turbo op een Carrera. Toch?

Porsche 911 Turbo S Leichtbau (964)

1991

Nog een versie die Porsche, vertaald naar het heden, eigenlijk niet aanbiedt. De 911 Turbo S Leichtbau op basis van de 911 Turbo 3.3 was voor het eerst dat de naam 'Turbo S' werd gebruikt. De normaal 300 pk sterke Turbo kreeg 381 pk voor deze ultieme versie die bedoeld was om de successen in de IMSA-serie te vieren. Dat niet alleen, de Turbo ging op een rigoureus dieet. Dunner glas, aluminium deuren, geen achterbank, geen airco of stuurbekrachtiging en zelfs dunnere vloermatten. Het snoepte 180 kg af van de Turbo 3.3. Er zijn 80 stuks gebouwd, al wordt gezegd dat er 86 zouden kunnen zijn. Hoe dit in de huidige tijd zou werken? Pak alles wat je met de Carrera T doet qua eenvoud en dieet, en pas het op de Turbo S toe. Het slaat eigenlijk nergens op, maar zou wel tof zijn.

Porsche 911 GT1 Straßenversion (993)

1996

De heftigste Porsche ooit gebouwd kan zijn de 918 Spyder. Of de Carrera GT. Of die ene straatlegale 963 Evo. Het antwoord is eigenlijk dat ook Porsche wilde meedoen in de GT1-klasse, waar verplicht was dat er een straatversie kwam ter homologatie. Hieraan hebben we ook auto's als de Mercedes CLK GTR en Toyota GT-One te danken. Porsche maakte een GT1-basis met een 3.2 liter zescilinder die er 600 pk uit perste. Let wel, we hebben het hier over halverwege de jaren '90 en het ding weegt rond de 1.000 kg voor de straatversie. Net als Mercedes voegde Porsche een paar hints toe dat het een 911 betrof voor de marketing, zoals koplampen en achterlichten van een 993. Bij een evolutie kwam de 996 bijna uit, dus werden de koplampen en achterlichten daarvan gebruikt. Dat gold ook voor de GT1-98, een evolutie van de evolutie. Alleen daar kwam maar één straatversie van. Bij de opvolger genaamd RS Spyder was het inmiddels geen GT1 maar LMP2 meer en daar was een straatversie niet nodig. Een bijzonder eenmalig uitstapje.

Porsche 911 Sport Classic (997)

2010

Om te vieren dat de Porsche 911 er in zo veel leuke, unieke en historische versies is geweest, kwam Porsche met een versie die nu op zichzelf ook leuk en uniek is. De 911 Sport Classic is, zoals James May dat zo mooi zei, een soort "911 Greatest Hits". Op basis van een 997.2 Carrera werden allerlei historische knipogen toegevoegd. Velgen die lijken op het welbekende Fuchs-ontwerp, een ducktail die doet denken aan de originele Carrera RS, bredere heupen à la 930 Turbo en een met bruin en pepita bekleed interieur. Alle exemplaren zijn uitgevoerd in Sport Classic Grey en er werden maar 250 stuks gebouwd. Voor de 992 keerde de Sport Classic terug, nu in oplage van 1.250 stuks en met de optie voor PTS-kleuren. De 997 is dus nog steeds beduidend zeldzamer.

Porsche 911 GT3 RS 4.0 (997)

2012

Toen Porsche bij de 996 met de GT3-reeks begon, werden dit al snel de lekkerste raceversies voor de weg. In tegenstelling tot de GT2 werd de GT3 namelijk voorzien van de 3.6 liter grote turboloze zescilinder met een lekker hoog toerenbereik. De GT3 RS was voor mensen die echt veel willen opofferen voor de ultieme circuitauto die toevallig de straat op mag. De 997 GT3 RS is wat dat betreft vrij gelijkwaardig aan de 996, met 415 pk en dezelfde mods als lichtgewicht velgen, rolkooi, enorme spoiler en gestript interieur. Bij de 997.2 werd de GT3 RS toch aardig herzien met nu een 3.8 liter grote zescilinder en 450 pk. Toen in 2012 de 997 aan zijn einde was, ging Porsche nog één keer tot het uiterste met de GT3 RS en kwam het merk met de RS 4.0. De nu 4.0 liter grote zescilinder levert 500 pk en ze wisten ook nog eens 10 kg van het gewicht af te snoepen. De RS 4.0 is tevens te herkennen aan canards op de voorbumper. De GT3 RS 4.0 wordt gezien als één van de meest ultieme Porsches aller tijden, mede dankzij zijn motor. Nu denk je wellicht dat alles sinds de 991 GT3 RS met ook die vierliter en minstens 510 pk heftiger is, maar vergeet niet dat vanaf toen de RS exclusief met de PDK kwam. De RS 4.0 was er juist alleen met een handgeschakelde zesbak. De allerlaatste voor een GT3 RS.

Porsche 911 R (991)

2016

Alles waar GT op staat bij Porsche is dus lekker extreem aan het worden bij de 991. Het zorgt ervoor dat de motorspecs van zo'n GT3 in een minder heftige verpakking wellicht scoren. Porsche grijpt terug naar de 911 R uit 1967, voor het eerst dat het merk een serieuze, lichtgewicht raceauto maakte van de 911. In 2016 vertaalt zich dat eigenlijk naar een GT3 RS, zonder al die race-tierelantijnen en een handbak. Dat betekent dus diezelfde 4.0 liter grote zescilinder, 500 pk, maar een koets die als je niet oplet net zo goed op een 991 Carrera had kunnen zitten. Porsche bouwde 991 stuks van de 911 R. Dat zorgde voor een nadeel: omdat het een enorm goede rijdersauto werd, werd 'ie gewild. Dat zorgt er dan weer voor dat een goed exemplaar met weinig kilometers erop flink geld waard is. De ultieme paradox: de beste rijdersauto is voor velen het beste als je er niet mee rijdt. Toen waardes na enkele jaren al richting de miljoen kropen, bood Porsche de 911 GT3 Touring aan als versie van de GT3, om de druk van de 911 R af te halen. Dat werkte, al is het nog steeds op de juiste manier een gewilde versie van de 911.

Porsche 911 Dakar (992)

2022

Het valt op dat eigenlijk elke unieke versie van de Porsche 911 het zijn van een sportauto omarmt. Logisch, want de 911 is een sportauto. In 2022 pakte Porsche toch even een andere historische versie van de 911 erbij. Met een beetje logisch denken kan een 911 namelijk ook een rallyauto zijn, sterker nog, de 959 is ontwikkeld als evolutie op een 911 voor de Dakar-rally. Vandaar dat Porsche de naam van de Senegalese hoofdstad, waar de Paris-Dakar Rally altijd eindigde, gebruikte voor een bijzondere 911. Een Carrera GTS werd verhoogd, voorzien van offroad-wielen, plastic wielkasten en allerlei andere beschermingen en optioneel zelfs een dakrek en historische liveries. In een oplage van 2.500 stuks kon je hem gewoon kopen! Ondanks de Carrera GTS-motor en vierwielaandrijving was het wel de traagste 911 die we in tijden hebben gezien, met een top van 240 km/u. Het maakt allemaal niks uit.

Porsche 911 S/T (992)

2023

Ten slotte, de recente Porsche 911 S/T als een soort uitzwaaier voor de 992.1. Het idee lijkt erg op dat van de 911 R. Als je dacht dat de 991 GT3 RS een heftig was, is de 992 GT3 RS een soort rijdende cartoon met al zijn extreme aerodynamica. Dus pak je daarvan de hardware, stop je het in een model dat lijkt op een iets bredere Carrera en pak je een mooi linkje met de originele 911 S/T uit de jaren '70 erbij. De nieuwe 911 S/T heeft wel die verbrede spatborden, maar niet alle heftige spoilers. Technisch is hij op dieet gegaan om uit te komen op een indrukwekkend leeggewicht van 1.380 kg, met een handbak die expres een kortere eindoverbrenging heeft voor nog betere schakelmomenten. En oh ja, de motor is identiek aan die van de GT3 RS, dus 525 pk. Net als de 911 R wordt de S/T nu al neergezet in de Hall of Fame, maar ook hiervan zijn maar 1.963 stuks gebouwd en is 'ie dus voor de betere Porsche-verzamelaars. Of mensen die veel geld hebben om over een paar jaar eentje op een veiling te scoren.