Waarom oude windmolens de ultieme goudmijn zijn voor autobouwers

Hoewel het steeds beter gaat, zijn nieuwe elektrische auto’s nog steeds vrij duur. Een grote reden hierachter is het materiaal dat in de batterijen en elektromotoren gaat. Maar wat als de oplossing voor dit probleem al jarenlang op zee staat te draaien?

Een nieuw rapport van het Britse National Engineering Policy Centre (NEPC) laat zien dat oude windturbines de sleutel kunnen zijn tot goedkopere en duurzamere EV’s. De sleutel is een stofje genaamd neodymium. 

Iets met magneten

Laten we eerst even bij het begin beginnen. Een elektromotor in een EV zet stroom om in beweging (koppel) naar de wielen. Een generator in een windmolen doet exact het omgekeerde: die gebruikt de beweging van de wind om stroom op te wekken. Beide apparaten maken voor dit proces gebruik van dezelfde cruciale componenten: extreem sterke permanente magneten.

En daar komt neodymium om de hoek kijken. Dit mineraal wordt gebruikt om de magneten te maken. Ook als je nu al elektrisch rijdt, heb je het stofje bij je in de auto. Zelfs een bescheiden elektrische auto zoals een nieuwe Nissan Leaf van de derde generatie heeft al snel een kilo aan neodymium-magneten aan boord, wat een kale materiaalprijs van zo'n 100 euro vertegenwoordigt.

Kijken we naar de gigantische windturbines die op dit moment op zee worden gebouwd, dan praten we over heel andere volumes. Een moderne offshore windmolen van 12 MW bevat volgens het NEPC-rapport ongeveer één ton (1.000 kilo ) aan neodymium-magneten per megawatt. Dat betekent dat er in één enkele windturbine voor maar liefst 12.000 elektrische crossovers aan magneten zitten.

Zodra deze molens na een paar jaar aan het einde van hun levensduur zijn, vormen ze in feite een goudmijn aan neodymium. Nu is het recyclen van zeldzame aardmetalen vaak een dure en energie-intensieve grap, omdat de materialen meestal volledig moeten worden omgesmolten. Het NEPC-rapport oppert echter een veel slimmere methode: het herfabriceren van de magneten.

Van windmolen naar EV

Omdat de blokken magneet in een windturbine gigantisch zijn, kun je ze simpelweg in stukken zagen en mechanisch bewerken tot kleinere magneten die precies in de elektromotor van een auto passen, denken de onderzoekers. Dit moet gigantisch veel energie, uitstoot en tijd besparen. Het rapport becijfert dat de kostprijs van één kilo hergefabriceerde magneet uitkomt op ongeveer £25 (30 euro), terwijl een gloednieuwe kilo vers gedolven neodymium ruim £85 (100 euro) kost.

Een besparing van 70 euro per kilo dus. Als je een autofabrikant de kans geeft om direct zeven tientjes per geproduceerde auto te besparen op de inkoop van materialen, tekenen ze blind. In de uiteindelijke consumentenprijs van de auto in de showroom kan zo’n besparing in de keten doorberekenen in een voordeel van honderden euro's.

Ook goed voor het klimaat én Europa!

Het delven en verfijnen van 'maagdelijk' neodymium is een ecologische ramp en extreem CO2-intensief. Voor de productie van slechts 1 kilo nieuwe magneet wordt er gemiddeld 75 kg CO2-equilavent de atmosfeer in geslingerd volgens de wetenschappers. Door de magneten uit oude windmolens te hergebruiken, hoeft er minder te worden gegraven in kwetsbare natuurgebieden, daalt de CO2-uitstoot van de EV-productie drastisch én blijft de toeleveringsketen lokaal (binnen Europa) in plaats van afhankelijk te zijn van China.

Waar wachten we nog op?!

Het klinkt als het ultieme circulaire sprookje, maar er zijn nog wel wat hobbels te nemen. De gemiddelde ontwerplevensduur van een windturbine is zo'n 15 jaar. De molens die nú genomineerd staan voor ontmanteling, stammen uit de vroege jaren '10 en zijn destijds absoluut niet ontworpen om makkelijk uit elkaar gehaald te worden. Het zal dus nog even duren voordat de grote stroom aan 'makkelijk recyclebare' megaturbines op gang komt. Het NEPC verwacht ergens in 2038 pas. 

Daarnaast kun je je afvragen: hebben nieuwe windmolens die magneten niet zelf weer keihard nodig? Het NEPC verwacht dat rond 2040 de capaciteit van windenergie in landen zoals het VK en de EU zijn piek wel heeft bereikt. Vanaf dat moment is er alleen nog sprake van vervanging, niet van groei, waardoor er magneten overblijven voor andere sectoren.

Weet je wat nog vervelender is? Dit hele plan zou zomaar eens compleet de prullenbak in kunnen als autofabrikanten een andere richting kiezen. BMW en Renault zijn bijvoorbeeld al jaren bezig met het maken van EESM-motoren (extern bekrachtigde synchrone motoren) die helemaal géén magneten of zeldzame aardmetalen nodig hebben. Goed, mocht die EESM het toch niet worden, hebben we een alternatief. 

Volg ons ook op Google Nieuws
Stel Autoblog in als voorkeur op Google Nieuws