Hete diesel hatches: dit zijn 8 rappe zelfontbranders

We gaan ons verdiepen in een heel specifiek stukje van de markt: de hete diesel hatches.

Elk jaar komen er een paar autotypes bij en gaan er een paar weg. Aanvankelijk wilden we een lijstje met nieuwe modellen maken. Maar ja, kleine elektrische crossovers of iets grotere elektrische crossovers zijn nu nog niet heel erg tot de verbeelding sprekend.

Daarom kijken we vandaag naar de diesel hot hatch. In principe staat de combinatie diesel en hete hatchback haaks op elkaar. Je wilt in een hot hatch juist veel toeren maken en weinig gewicht in de neus. Daarbij moet een hot hatch niet te comfortabel zijn, terwijl je dat van een kilomtervreter juist wél wenst.

Het is dus opmerkelijk hoe sommige merken dit concept (denken) te kunnen combineren. Uiteraard is het overzicht bij lange na niet compleet en kun je er een boom over opzetten of sommige gegadigden terecht op de lijst staan.

Volkswagen Golf GTD (Typ 17)

1982

We moeten uiteraard beginnen met de Golf GTD. Het is de eerste sportieve diesel hatchback. Sowieso was Volkswagen lekker aan het experimenteren met de Golf qua uitvoeringen en koetswerk varianten. Al in 1982 was Volkswagen bezig met dikke diesels in een compacte auto. Diesels in een dergelijk formaat waren al niet veel voorkomend.

Met 70 pk en 150 Nm is het geen racemonster anno 2020, maar er zijn genoeg A-segment auto’s die je voor blijft met deze antieke bijna veertig jaar oude diesel. De GTD was iets minder opvallend vormgegeven in vergelijking met de Golf GTI. Zo had de Golf GTD een zilveren bies en andere lichtmetalen velgen.

Peugeot 205 D Turbo

1992

Net als met de Golf GTD lijkt de 205 XS naar hedendaagse maatstaven niet écht snel te zijn. Maar je kan het ook anders zien: een beetje Toyota Aygo of Volkswagen Up heeft meer nauwelijks vermogen, maar is aanzienlijk trager. Lang leve lichte auto’s. Een Peugeot 205 TD woog namelijk nog geen 900 kg. In zijn klasse was er eigenlijk niets in de buurt als het aan kwam op prestaties en verbruik.

De XUDT7 was een heerlijkheid van een motor. Het koppel kwam er mooi geleidelijk in. Ook lekker was de duidelijk aanwezige turbofluit. Op de snelweg kon je een topsnelheid halen van 175 km/u. Begin jaren ’90 waren er niet veel middenklassers die dat haalden, laat staan een kleine hatchback met een dieseltje in het vooronder.

Fiat Bravo GT JTD (182)

1998

Sommige auto’s vergeet je nu een wat sneller dan de andere. Jarenlang hadden de meeste dieseltjes rond deze periode ongeveer 2.0 liter inhoud, een turbootje en 90 pk. Er waren enkele VAG-modellen met zelfs 110 pk. Toch verdient deze Fiat een pluim, want het was een van de eerste diesels met common-rail inspuiting. In principe was het gewoon de motor die iedereen in 1998 als lease-auto reed: een 156 1.9 JTD.

Een groot verschil met de gewone TDI’s van de tijd was dat de JTD veel minder nagelde én meer koppel had. De Fiat Bravo GT is niet de meest sportieve auto van de hete diesel hatches, maar als ‘GT’ was het een soort HGT-light (HGT was destijds het sportieve topmodel). Speciale vermelding voor de Fiat Stilo Schumacher, die je ook in zeer beperkte oplage kon krijgen met een 1.9 JTD.

Skoda Fabia vRS (6Y)

2003

Dit was een verschrikkelijke auto voor veel premium-automobilisten op de linkerbaan. Kijk, je kan een eenvoudige motor in een grote luxe auto leggen. Die zijn meestal nooit écht langzaam. Juist dan is het irritant als je achteruitkijkspiegel volledig is gevuld met de voorbumper van deze Fabia.

Vergeet niet dat Skoda destijds nog behoorlijk behept was met het spruitjes-imago. Dus een eenvoudige Skoda hatchback met een dieselmotor was zo ongeveer het meest zouteloze vervoersmiddel. Met 310 Nm en een kort gespatieerde vijfbak kon je menig auto verrassen met deze rijdende Zanussi. En dat was nog voordat men de pompverstuiver turbodiesel ging modificeren. Misschien wel een van de meest tot verbeelding sprekende hete diesel hatches, er was namelijk niet eens een benzineversie.

Toyota Auris 180GT (E150)

2007

Kennen jullie hem nog, de Toyota Auris? Er is een periode geweest dat Toyota dacht: laten we onze meest succesvolle naam (Corolla) overboord gooien. Op zich zat er wel een gedachte achter, want de Corolla had in Europa een buitengewoon belegen naam. Er was géén T Sport model van de Auris. Wel een sportieve versie met een 177 pk sterke diesel. Deze was overigens véél minder betrouwbaar dan welke benzinemotor dan ook van Toyota.

Het was op zich wel een veel competentere auto dan de Corolla T Sport, die auto leed aan ernstig gebrek aan koppel. De Auris had zelfs het dubbele! Het mooie was dat de dikkere Aurissen een fraaiere onafhankelijk achteras constructie meekregen in plaats van een eenvoudige torsie-as. De 180GT was dus niet alleen de snelste Aurissen, maar ook eentje die bijzondere prettig reed. Tel daarbij dat je een lekkere sportieve aankleding meekreeg en het plaatje was compleet.

Subaru Impreza Sport Boxer Diesel (GH)

2009

Op zich is dit een heel vreemde eend in dit lijstje van hete diesel hatches. Want met 150 pk en 350 Nm was het niet bepaald een bizar sterke auto. Ook niet in zijn tijd. Het bijzondere is dat Subaru de auto aanvankelijk wilde positioneren als WRX. De Subaru Impreza Sport Boxer Diesel heeft dan veel hardware van de WRX.

Ook het sportieve uiterlijk, met de 17 inch wielen en luchthapper in de motorkap maakte zijn rentree op de dieselversie. Als kers in de appelmoes heb je ook nog eens een WRX-interieur. Opmerkelijk, qua betrouwbaarheid was de Boxer diesel (de EE-20) bijna net zo onbetrouwbaar als de 2.2 Clean power diesel van Toyota.

Mazda 3 CiTD GT-M (BL)

2009

0-100 km/u in 8,2 seconden. 213 km/u topsnelheid. Dat klinkt helemaal niet snel. En toch is het een bijzonder rappe auto, deze Mazda 3. Je kon de auto krijgen met de bekende 1.6 en 2.0 diesels van PSA-Ford. Maar in tegenstelling tot de motor in de Subaru en Toyota was de Japanse 2.2 diesel echt van Mazda en aanzienlijk betrouwbaarder dan zijn Europese tegenstrevers.

Standaard kreeg je ‘m als GT-M. Dat is nog niet zo heet als een Mazdaspeed/MPS, maar je kreeg wel mooie wielen en een sportinterieur. Dankzij 400 Nm bij 1.800 toeren sleurde diesel topper er altijd wel aan. Kortom, de meest verstandige Mazda 3 diesel is dan ook meteen toevallig de dikste en de leukste. Tegenwoordig vind je zo voor een habbekrats.

BMW 125d M Sport Edition

2015

Misschien is dit wel de meest ultieme auto in dit overzicht hete diesel hatches. De BMW 125d is een typisch Duitse auto. Van de generatie hiervoor was er al een dikke biturbo-diesel. Deze snelle diesel in de 1 Serie werd in samenwerking met Alpina ontwikkeld. Deze motor kun je eigenlijk zijn als een viercilinder ‘35d’ motor, dus met extra sterke zuigers en twee turbo’s. Het blok leverde met 224 pk niet eens zo veel vermogen, maar er was wel 450 Nm beschikbaar.

Daarmee kun je in 6,3 tellen naar de 100 km/u accelereren. In combinatie met het M Sport pakket had je zo een zeer competente hatchback waarmee je op de tussensprint veel duurdere auto’s het heel erg lastig kunt maken. Dat niet alleen, deze motor kun je ook nog eens behoorlijk goed kietelen. 260-280 pk en bijna 600 Nm zie je geregeld voorbij komen. En dan nog altijd 1 op 18 lopen. Het is eigenlijk een wonder der techniek.