Kleine stationwagons door de jaren heen: lijstjesvoer!

We blikken terug op de recente historie en kijken naar de kleine stationwagons.

Nou, dames en heren. Het zal jullie niet zijn ontgaan. De carriere van de Mini Clubman loopt ten einde en daarmee komt er een einde aan de kleine stationwagon. De Estate is sowieso al een Europese aangelegenheid en een Noord-Europa in het bijzonder. De crossover is wereldwijd populair, dus je ziet dat veel merken daarvoor kiezen. 

Eerst was dat in de hogere segmenten, maar ook in het kleine segment is de crossover immens populair. Dus als je een compacte en praktische auto zoekt, kun je (nieuw) niet meer terecht voor een kleine stationwagon, niet als de kleine MPV die je ook bijna nergens meer ziet. Het is heel opmerkelijk eigenlijk: Mini begon ooit min of meer in dit segment met de Clubman Estate eind jaren '60 en beëindigd het in 2023 met de Clubman:

Daarom gaan we kijken naar de stationwagons in het A- en B-segment. En ja, we weten het: formeel is de Mini Clubman een C-segment auto, maar voor deze keer maken we een uitzondering. 

Fiat Palio Weekend (178)

1997 - 2001

Dit was een van de weinige auto’s waarvan we alleen de stationwagon-variant kregen en niet de hatchback, want die was er namelijk ook. De Fiat Palio was een wereldauto van Fiat die het vooral op de Zuid-Amerikaanse markt scoorde. Een tikkeltje groter, groffer, robuuster en eenvoudiger dan de Europese Fiats.

De basis was in de verste verte die van de oude Fiat Uno. In Nederland was dit model ook leverbaar van 1997 tot 2001. Je kon ‘m krijgen met twee benzinemotoroen (75 en 100 pk) en een diesel. Ondanks dat Fiat furore maakte met commonraildiesels, was dat nog een ouderwetse unit. Na 2001 was het overigens niet afgelopen voor de Fiat Palio Weekend. 

In sommige Zuid-Amerikaanse markten konden ze de auto wel waarderen. Fiat maakte er een soort stoere Allroader van in 2000:

En gaf ‘m toen een facelift in 2004:

In 2008 dacht Fiat: we doen een grondige facelift:

Om in 2012 het model nóg eens strak trekken zodat de Palo tot 2020 meekon:

Kia Pride Wagon

1996 - 2000

De goedkoopste stationwagon van Nederland. Ondanks dat deze auto een doel diende, was het natuurlijk levensgevaarlijk schroot. Niet alleen omdat het ding je hoornvlies deed verdampen, maar ook omdat het eigenlijk een stokoude auto was. De Kia Pride was namelijk een doorontwikkeling van de Mazda 121 uit de jaren ’80. Dus een Zuid-Koreaanse fabrikant bouwt een jaren ’80 auto na en verkoopt dat in het nieuwe millennium. Waarom moest je dan toch deze auto overwegen? Simpel, voor minder dan 20 mille had je een praktische auto met 3 jaar fabrieksgarantie. 

Mini Clubman

2007 - 2023

Uiteindelijk heeft Mini het langste vol gehouden met dit concept, want de productie komt pas nu tot zijn einde. Het is zonde dat zelfs bij een merk als Mini de Clubman wél eruit gaat, maar de Countryman gewoon mag blijven. 

Er zijn twee generaties Mini Clubman. De eerste is de leukste. De Clubman van de R55-generatie. Mini verlengt niet alleen de auto, maar ook de wielbasis. Vandaar dat de proporties nog kloppen. De auto is ruimer, maar dat komt ook omdat een standaard Mini nogal, eh, Mini is. Naast reguliere benzine-uitvoeringen en dieseltjes, zijn er ook een hele hoop toffe uitvoeringen, waarvan de JCW natuurlijk de tofste is met een 218 pk sterke motor.

De tweede generatie Clubman is zoals gezegd dus eigenlijk een C-segment auto en in dit segment is de stationwagon nog lang niet overleden. De auto staat op het UKL-platform is en dus gelijk aan de Mini Countryman en BMW 2 Serie Actieve Tourer, bijvoorbeeld. Ook hier zijn de JCW’s het leukst, met name de laatste varianten met de 306 pk sterke B48. 

Volkswagen Polo Variant (6N)

1997 - 2001

Een van de meest opmerkelijke Polootjes is de Polo Variant. Volkswagen was vrij laat met de stationwagons in de kleinere segmenten. Zo is er van de Golf I en II nooit een stationwagon geweest, terwijl de Ford Escort Clipper en Opel Kadett Caravan niet aan te slepen waren. Maar met de Polo Variant probeerde VW het dus een klasse lager. Echt een kans heeft VW de auto niet gegeven. Volkswagen was zelfs te lui om de Variant de Polo 6N2-facelift te geven!

De Variant kreeg wel het compleet nieuwe interieur, maar behield de oude neus. Er waren geen interessante motoren of uitvoeringen. In de tuningscene is het een cult-auto geworden. Dus als je een leuke basis zoekt om een VR6 in te lepelen en een Harlekin-kleurstelling toe te passen, pak deze. 

Renault Clio Estate

2008 - 2020

Bij Renault komt de extra ruime Clio er pas vanaf de derde generatie in 2008. De auto lijkt aan de voorzijde door een compleet ander team te zijn ontworpen, dan de achterzijde. Vreemd, want de concept was echt tof:

Maar met 439 liter  heb je meer bagageruimte (tot het afdekzeil) dan een C-segment hatchback. Kortom, missie geslaagd. Helaas zijn er geen leuke RS-uitvoeringen. Sportiever dan een TCe100 Dynamique wordt het niet.

De tweede generatie is daarentegen een schot in de roos. Aflopende daklijn, brede schoudertjes: dit is een leuke auto om te zien! Meestal is de kleine stationwagon een wat lullig uitziend autotype, als een Brugklasse die al zijn vers gekafte boeken in zijn Eastpak-rugtas heeft gedaan. Maar in dit geval toont het als één geheel. De leukste is de TCe120 in GT-uitvoering, met een topsnelheid van 199 km/u! 

Seat Cordoba Vario (6K)

1998 - 2003

Mocht de Polo je bekend voorkomen: eigenlijk was het een extra saaie Seat Cordoba Vario. Dat was best een populair modelletje die er sowieso wat vlotter uitzag dan de wel erg belegen Polo. Ook leuk, Seat gaf je dikke diesels. Je kon ‘m krijgen met de 1.9 TDI met 110 pk in GT-uitmonstering. Ha!

In tegenstelling tot de Polo kreeg de Cordoba Vario wél een eerlijke kans met de facelift. De auto kreeg een nieuwe neus en een nieuw interieur. De dikste uitvoering was nu de 1.9 TDI Sport. Later kwam er trouwens wel een opvolger in de vorm van de Ibiza ST.

Peugeot 206 SW & 207 SW

2000 - 2009

Normaal gesproken waren B-segment stationwagons vrij saaie auto’s. Op zich ook niet zo vreemd, want ze moesten functioneel zijn. Maar Peugeot bewees dat een beetje visuele peper echt geen kwaad kon. Nu is de voorzijde van de 206 misschien wel de meest geslaagde van alle kleine hatchbacks ooit gebouwd, maar het achterstuk is heerlijk origineel. Er is best een puist ruimte bijgekomen, maar dankzij de hoge achterlichten met de Nike-esque ‘Swoosh’ ziet het er toch vlot uit. De auto kon ook vlot zijn, want er was zelfs een heuse GTI!

Na het succes van de 206 SW krijgt de 207 ook een SW variant. Naast een hoop relatief eenvoudige en saaie uitvoeringen, zijn er twee originele versies. De Outdoor is een geinige allroad-esque uitgedoste 207. De andere is de 207 SW RC, compleet met sportkuipen, 175 pk sterke motor en 17 inch velgen. Na de facelift in 2009 haalt Peugeot de RC uit het gamma, helaas. Bij de opvolger van de 207 - de 208 - schrapt Peugeot de SW, CC én driedeursvarianten. 

Skoda Fabia

1999 - 2022

Het grootste succesverhaal van de kleine stationwagon is toch wel de Skoda Fabia. Het is een auto die de ratio aanspreekt. Je hebt namelijk Polo-techniek voor een fractie van de prijs. De eerste generatie (de 6Y) verschijnt in 2000. Bijzonder, vanwege de gunstige aerodynamica is de combi qua topsnelheid net eventjes sneller dan de hatchback en sedan (ja, die was er ook). Qua uitvoeringen was er niets leuks of spannends, alleen maar verstandig. 

Dat verandert met de tweede generatie Fabia, de 5J. Daar is namelijk een heuse RS-versie van! Dat betekent een 1.4 TSI viercilinder met turbo- én mechanische compressor! Het pretpakket is goed voor 180 pk en gekoppeld aan een zeventraps DSG-automaat. Heel erg betrouwbaar blijkt deze combinatie niet. Ook niet echt populair, maar absoluut een leuke optie als je supersnel transport zoekt voor je honden voor weinig. Bijzonder: in technisch opzicht is dit meer een oude Fabia. De auto staat wederom op het PQ24-platform, terwijl de A1, Ibiza en Polo op een modernere bodemplaat staan. 

Die krijgt de NJ-generatie pas in 2014. De Combi oogt eigenlijk best prima. Het ziet er niet uit alsof ze op het laatste moment besloten hadden “oh jongens, we moeten ook nog een stationwagon ervan maken!”. Dit model blijft in productie tot 2021, van de huidige generatie Fabia is er geen Combi meer. Dan koop je maar een Kamiq ofzo. Op een Monte Carlo-uitvoering na, waren er niet echt interessante versies. 

Dacia Logan MCV

2005 - 2020

Als je een auto moet aanraden aan mensen die niets met auto’s hebben en alleen geven om de belangrijke dingen in het leven: de Dacia Logan MCV is een meesterwerk. Deze auto is het tegenovergestelde van de Mini Clubman. In technisch opzicht is het een B-segment auto, maar qua afmetingen zijn er krappere C-segment auto’s. In feite is het een Clio van de voorgaande generatie, maar dan uitgestrekt. 

Toyota Starlet Combi

1978 - 1981

In Japan zijn kleine auto’s sowieso erg populair en zijn er ook weleens stationwagons van gemaakt. Ondanks dat we de lijst met de grootst mogelijke zorg samenstellen, kan het zijn dat we er eentje vergeten zijn. Deze niet, want de Starlet Combi kon je zelfs in Nederland bestellen!

Bonus: Nissan March Box

1999 - 2002

Nissan had er een handje van om allerlei carrosserie varianten van één model te maken. Dus waar je tot voor kort de Micra kon krijgen als enkel een vijfdeurs hatchback, kon je de K11-generatie ook als driedeurs, sedan, cabrio én stationwagon krijgen. 

SUPERBONUS: Ghia Touring Ka

1997

De tofste is de Ghia Touring Ka. Deze auto was een concept die helaas nooit het levenslicht zag. Het idee was simpel, pak een Ka en maak er een vijfdeurs stationwagon van. De OZ-velgjes, verlaging en gele lakkleur hielpen goed mee om er iets diks van te maken. Het bleef bij een concept. De Ka was er om zo goedkoop mogelijk te zijn en deze Touring zou duurder zijn om te produceren an een Fiesta.