De brandstofkraan gaat dicht en met elke lege tank verdwijnt een stukje autogeschiedenis uit Cuba.
Zestig jaar lang trotseerde Cuba de tijd. Terwijl de rest van de wereld overstapte op injectie, downsizing en gigantische touchscreens, bleef Cuba trouw aan chroom, vinnen en carburateurs. De Amerikaanse auto werd niet alleen vervoermiddel, maar cultureel erfgoed. Maar nu, ironisch genoeg door Amerika zelf, verdwijnt dat rijdende museum in rap tempo uit het straatbeeld.
Benzine op rantsoen
Door aangescherpte Amerikaanse sancties en het wegvallen van olie uit Venezuela kampt Cuba met een serieus brandstoftekort. Benzine wordt gerantsoeneerd, bussen rijden bijna niet en taxi’s alleen als het écht niet anders kan. Voor de klassieke Chevrolets betekent dat simpelweg gewoon pech. Ze zijn gebouwd om veel lawaai te maken en vooral veel te drinken. Precies dat laatste is nu even een lastig punt.
Waar deze auto’s ooit symbool stonden voor Cubaanse creativiteit, staan ze nu vooral stil. Niet verboden, niet uitgefaseerd, maar gewoon nutteloos. Erg jammer.
Drie wielen, nul sentiment
In dat gat rolt iets nieuws. Of beter gezegd: iets met drie wielen. Elektrische driewiel-taxi’s (tricycles) hebben nu het straatbeeld overgenomen. De laatste concrete telling komt uit april 2023, toen er in Havana 106 exemplaren actief waren op 13 routes, als pilotproject. Hoeveel er vandaag precies rondrijden weet niemand, maar dat ze ineens overal opduiken, staat vast.
Ze vervoeren zes passagiers tegelijk, rijden de hele dag korte stukjes en doen precies wat nodig is. Ze hebben geen historie, geen uitstraling en vooral geen geluid. Maar ze rijden wel. En dat is momenteel noodzakelijk.
Elektrisch rijden met een kaars erbij
Het blijft natuurlijk Cuba. Elektrisch rijden klinkt allemaal super modern, tot de stroom er twaalf uur per dag af ligt. Opladen gebeurt wanneer het kan, vaak midden in de nacht. Sommige chauffeurs knutselen zelf zonnepanelen op het dak. Niet om duurzaam te zijn, maar om überhaupt thuis te komen.
Wat langzaam uit Havana verdwijnt, is meer dan vervoer. Het is een cultureel decorstuk dat langer standhield dan wie dan ook had verwacht. De Amerikaanse auto overleefde embargo’s, onderdelengebrek en halve eeuw improvisatie. Maar hij overleeft helaas geen lege tank.
Het wordt al jarenlang gezegd, maar wie nog droomt van Havana vol ronkende Chevrolets en glimmend chroom moet toch echt even haast gaan maken.
Bron: Reuters
22 jaar geleden was ik op vakantie in Havanna. De Amerikaanse wagens stonden er meer als decor voor de toeristen dan dat ze rondreden. De taxi’s die we namen waren eerder oude Japanners van de jaren tachtig. In de wijk waar veel ambassades zijn, reden iets modernere Europese auto’s. Nostalgie was ver te zoeken.
Ik ben in Cuba geweest toen orkaan Irma er over trok, best een ervaring. Wat mij opviel is dat het toen al vergane glorie was. Cuba wordt vaak geromantiseerd in films, om de boulevard in Havana, de amerikaanse klassiekers, de dans en de cultuur. Laten we wel wezen – Cubanen zijn onwijs vriendelijke en gastvrije mensen – maar ze hebben het al decennialang heel zwaar. De boulevard was destijds al in verval, met gestutte gevels en half ingestorte gebouwen een blok verderop, maar na Irma was er helemaal weinig van over. De auto’s worden met veel improviseren en andere onderdelen rijdend gehouden. Vrijwel geen enkele amerikaan heeft meer een V8 onder de kap, maar vaak oude mercedes dieselblokken of andere creatieve motoriseringen omdat daarvoor in europa onderdelen te krijgen zijn. Ze lekken bij regenbuien, en van dichtbij is het meestal optisch behelpen.
De mensen zitten vast op een eiland onder een regime dat met harde hand regeert, niemand haalt het in zijn hoofd om in opstand te komen. Mensen weten niet beter dan dat ze leven in armoede. De afgelopen jaren is het alleen maar verder bergafwaarts gegaan, met dieptepunt nu nog meer embargo’s door cheetos. De bevolking lijdt hier onder, het land is sociaal sterk maar economisch weerloos. Ik zie het hier niet snel beter worden helaas… En terugkomend op de elektrische taxi’s in het artikel, ga er maar vanuit dat een deel al voor onderdelen uit elkaar ligt en de rest niet kan rijden nu er tot 20 uur per dag geen stroom is.
Trump zal ze nog even laten bungelen en dan een deal sluiten.
China en Rusland eruit, Ford, Tesla en McDonalds erin
Eeuwig zonde, dat is juist de charme van Cuba. Heb er mooie herinneringen aan met 8 toeristen in een oude Amerikaanse stationwagon gepropt het land doorkruist te hebben.
In de meeste gevallen zit er echter geen Amerikaanse v8 meer in, maar is die vervangen door een Russisch motorblok.