Curator Spyker constateert paulianeus (lees: strafbaar) handelen

Een nieuw verslag van de curator van Spyker komt met opvallende uitspraken.

Zoals jullie weten volgen 'Spyker-watchers' en auteurs Robert van den Oever en Maarten van der Pas voor Autoblog de afwikkeling van de Spyker Saga, hieronder de meest recente ontwikkelingen.

Want er is een volgend hoofdstuk in het faillissement van Spyker. Een belangrijk bedrijfsonderdeel dat nog niet failliet is, heeft volgens het meest recente verslag van de curator paulianeus gehandeld. Het gaat om Spyker Ltd, de Britse entiteit die de spil is van wat er nog over is van de Nederlandse sportwagenbouwer. Paulianeus handelen betekent bezittingen wegsluizen of verkopen terwijl bekend is dat een faillissement onafwendbaar is. En dat is in strijd met de faillissementswet, en dus strafbaar.

'Voorraad onrechtmatig verkocht'

Spyker Ltd heeft volgens curator Dennis Steffens onrechtmatig de volledige voorraad van Spyker Services BV en meerdere auto’s verkocht ter waarde van samen ruim 1,5 miljoen euro. Daarnaast heeft Spyker Ltd nog andere schulden en alles bij elkaar gaat het om 3,1 miljoen euro. Daarvan is 2,6 miljoen verschuldigd aan de boedel van Spyker Services BV en 450.000 aan de boedel van Spyker NV. De curator heeft Spyker Ltd kortgeleden gesommeerd deze bedragen te voldoen.

Als koper duikt Milan Morady op, een naam die we eerder zijn tegengekomen in de historie van Spyker. De curator sommeert Milan Morady in verband met het paulianeus handelen om een bedrag van 1,1 miljoen euro te voldoen. Het gaat onder andere om een Spyker die Milan Morady heeft gekocht van Spyker Services, maar niet heeft betaald.

Spyker Ltd, waarvan Victor Muller 15% van de aandelen bezit,  is de laatste cruciale schakel in de structuur van Spyker. Want als die omvalt, raakt ook alles wat daar onder hangt in faillissement. Dat zijn de merkrechten, het intellectueel eigendom zoals de ontwerpen, en alles wat verder nodig is voor de dagelijkse operatie. Dat is verdeeld over een aantal kleinere dochterbedrijven die met moedermaatschappij Spyker Ltd mee failliet zouden gaan. Dat zou de weg vrij maken voor een volledige verkoop van alles wat nog rest van Spyker.

Uit gegevens van de Britse kamer van koophandel blijkt dat Spyker Ltd eind 2020 een negatief kapitaal had van 3,8 miljoen Britse ponden. Dat is het saldo van 1,3 miljoen pond aan assets (bezittingen) minus 5 miljoen pond aan schulden. De gedeponeerde cijfers zijn ondertekend door Victor Muller, als verantwoordelijk bestuurder.

Hoe zat het ook alweer?

De nogal ingewikkelde faillissementsprocedure van Spyker sleept zich inmiddels al jaren voort. Even het geheugen opfrissen met een uitleg van de complexe bedrijfsstructuur van Spyker.

Drie onderdelen van Spyker verkeerden al in een faillissement: Spyker NV (de holding die tot 2013 aan de beurs in Amsterdam was genoteerd), Spyker Services BV (het bedrijfsonderdeel dat onderhoud uitvoerde aan de pakweg 260 Spykers die er rondrijden) en Spyker Events & Branding (dat zorgde voor de pr).

Spyker NV werd in januari 2021 opnieuw failliet verklaard. Opnieuw, want dat was de tweede keer. In 2014 was Spyker namelijk ook al failliet verklaard en dat had toen grote gevolgen: de fabriek in Zeewolde werd ontmanteld en alle personeel ontslagen. Korte tijd later, begin 2015, werd dit faillissement teruggedraaid. Zoiets gebeurt niet vaak, maar ontsnappingskunstenaar Victor Muller kreeg het voor elkaar en het was de zoveelste keer dat hij Spyker van de ondergang redde.

Maar van Spyker was niet veel meer over. De fabriek in Zeewolde was leeggehaald, de productiemiddelen en voorraden waren weg en er werkte niemand meer. Auto’s bouwen was vanaf toen dus praktisch niet meer mogelijk. De twee Nederlandse dochterbedrijven Spyker Events & Branding en Spyker Services BV waren al eerder failliet verklaard.

Van Nederlandse naar Britse onderneming

In 2015, toen het faillissement van Spyker NV was teruggedraaid, komt Spyker Ltd om de hoek kijken. Muller hevelde namelijk alle resterende activa van Spyker NV over naar Spyker Ltd, een Britse holding, om met een schone lei verder te kunnen gaan. Die resterende bezittingen waren het intellectueel eigendom, de technische ontwerpen en de merkenrechten.

Eigenaren van de Spyker Ltd zijn MAG3 Ventures (85%) en Victor Muller via een holding met de naam Preliator (15%). Achter MAG3 gaan naar verluidt oude zakenvrienden van Muller schuil. Die hebben kennelijk niet willen investeren om het faillissement van tafel te krijgen. Onderstaande afbeelding maakt de structuur van Spyker duidelijk.

Spyker anno 2023

Spyker is tegenwoordig een Britse onderneming. Spyker Ltd is de holding. Spyker Cars Ltd is het belangrijkste onderdeel waar de ontwikkeling en productie van auto’s plaatsvindt. Of beter: zou moeten plaatsvinden, want momenteel vinden er bij Spyker geen activiteiten plaats. De onderneming bestaat alleen nog op papier.

Spyker Netherlands is het moederbedrijf in Nederland met de dochters Spyker IP (houder van de merkrechten en andere intellectuele eigendomsrechten van Spyker) en Spyker Services (onderhoud aan Spykers en inhuren van personeel, momenteel failliet). Een ander bedrijfsonderdeel van Spyker Netherlands dat niet in de afbeelding staat, is Spyker Design. Het onderdeel Spyker USA is verantwoordelijk voor de verkoop, after sales en marketing van Spyker in de Verenigde Staten.

Naast Spyker Ltd is er ook nog Spyker Bonds Ltd. Die onderneming is volledig eigendom van Victor Muller. Spyker Bonds geeft obligaties uit (een lening) en Muller heeft er eerder tevergeefs mee geprobeerd om geld op te halen bij investeerders om de autoproductie weer op te starten.

Merkrechten in de verkoop

Curator Dennis Steffens is al ruim twee jaar bezig met afwikkeling van de faillissementen van Spyker NV en Spyker Services BV. Dat wil niet erg vlotten.

Het begon ermee dat de Belastingdienst als één van Spykers grootste schuldeisers de curator opdracht gaf om het faillissement van Spyker NV door te zetten en het pandrecht dat de Belastingdienst heeft op de merkrechten uit te oefenen. Simpel  gezegd: te verkopen. Vervolgens verbond Muller zich met zijn handtekening aan een crediteurenakkoord om de volledige schuld van op dat moment 1,4 miljoen euro te voldoen. Dat zou het faillissement alsnog afwenden.

Muller moest dus op zoek naar 1,4 miljoen euro  en het is hem tot nu niet gelukt om dit relatief kleine bedrag aan curator Steffens te betalen. De Spyker-topman kwam telkens met beloften van nieuwe investeerders die geld zouden storten. En telkens weer kwam daar niets van terecht, tot frustratie van de curator. Die kreeg keer op keer documenten en zogenaamde overboekingen onder ogen, maar vervolgens zag hij geen geld op de faillissementsrekening verschijnen. Intussen liep de schuld steeds verder op door alle kosten die de curator moest maken. Inmiddels gaat het om een bedrag tussen de 1,5 en 2 miljoen euro.

Steffens heeft tot dusver veel geduld betracht met Muller. De deadline van het crediteurenakkoord lag oorspronkelijk in april 2021. De curator liet die verlopen en gaf Muller het voordeel van de twijfel. In de maanden daarna kwamen er af en toe bedragen binnen variërend van tienduizenden tot 100.000 euro, net genoeg om de boel te rekken, maar niet genoeg om de schuld af te betalen.

Op de valreep van 2021 leek er een grote deal aan te komen met Boris Rotenberg, de Russische eigenaar van SMP Racing, en Michael Pessis, de man achter Milan Morady en al eerder betrokken bij Spyker. In een ronkend persbericht op oudjaarsdag kondigden ze productieplannen aan voor 2022, maar zonder een investeringsbedrag te noemen. Daarna werd daar niets meer van vernomen.

De laatste hoop was recentelijk een Canadese partij waar Muller mee schermde. Die leek de curator serieuzer dan alles wat hij eerder voorbij had zien komen, maar ook deze belofte liep op niets uit. En toen was voor de curator de maat vol. Hij ging door met de voorbereidingen voor de verkoop van de merkrechten en het overige intellectueel eigendom, daarbij gehinderd door het feit dat (nog) niet alle entiteiten in de organisatiestructuur failliet waren.

Cruciale stap voor Spyker

Als Spyker Ltd omvalt, wordt alles anders, want dan liggen ook alle onderliggende bv’s met bijvoorbeeld de merkrechten en het intellectuele eigendom omver. Dan kan de curator zonder belemmeringen beschikken over alle intellectueel eigendom om te verkopen en de schuldeisers schadeloos te stellen.

Wie nu het intellectueel eigendom van Spyker koopt, verwerft de naam Spyker en de ontwerpen van de latere modellen, zoals de C8 Aileron, C8 Preliator en de B6 Venator. Het eigendom van de ontwerpen van de oorspronkelijke Spyker C8 Spyder en C8 Laviolette modellen, en ook van het Spyker-logo met de propellor in zijn oorspronkelijke vorm, berust bij Maarten de Bruijn. Hij is de ontwerper en stichter (in 1999) van Spyker. Muller voegde zich enkele jaren later bij hem als investeerder en CEO.

Overigens is het merk Spyker niet in de vergetelheid geraakt, ook al zijn er de laatste jaren geen nieuwe Spykers meer gebouwd. Spyker-bezitter en liefhebber Jasper is onder de naam Spykerenthusiast is in het gat gesprongen dat Spyker achterliet en hij onderhoudt en restaureert nu Spykers. Steeds meer Spyker-eigenaren weten de weg naar Spykerenthusiast te vinden voor onderhoud en hulp. 

Jasper heeft zelf veel bijzondere en beeldbepalende Spykers gekocht. Hij heeft zelfs het showmodel van de B6 Venator tot een rijdend exemplaar gemaakt. Toen de auto gereed was, mocht Autoblog daar als eerste mee rijden en Jaspers verhaal optekenen.

Teruglezen

In onze eerdere artikelen over de faillissementsprocedure zijn we dieper ingegaan op de geschiedenis van Spyker en de niet-werkende staat waarin het zich nu bevindt. Je vindt ze in ons Spyker faillissement dossier!

Met dank aan het speurwerk van Robert en Maarten!