Hoe het PvdA-plan voor elektrische auto’s werd vermorzeld

Politici hebben de naam minder betrouwbaar te zijn dan tweedehands autoverkopers. PvdA-Kamerlid Jan Vos is geen uitzondering.

Jan brak zijn belofte om ons tekst en uitleg te geven bij zijn opvallende plan om Nederland volledig over te laten schakelen op elektrische auto’s. Daarom doken we zelf maar eens in dit volstrekt onrealistische plan.

‘Nederland moet afscheid nemen van het fossiele tijdperk,’ schreef Vos op 16 maart op de site van de PvdA. ‘Wat de PvdA betreft ligt onze toekomst in de combinatie van wind op onze Noordzee en het invoeren van elektrisch vervoer in heel Nederland.’ Hoe dat precies zou moeten gebeuren is te lezen in de energievisie, eveneens door Vos geschreven, met de niet al te inspirerende titel Werk uit transitie (PDF). Daarin lezen we dat met ingang van 2025 alleen nog elektrische auto’s in Nederland verkocht worden, maar ook dat de auto met verbrandingsmotor in 2030 helemaal van de weg verdwenen moet zijn. ‘Auto’s met uitlaten zijn de nieuwe sigaret,’ schrijft de partij.

In 2030 zouden er volgens het rapport 8 miljoen elektrische auto’s in Nederland rond moeten rijden. Dat is nogal een aantal, als je bedenkt dat het er op 29 februari van dit jaar nog maar 9.790 waren. De bestverkochte auto’s van afgelopen maand, de Kia Picanto, Peugeot 108 en Hyundai i10, zijn bovendien aanmerkelijk goedkoper dan de gemiddelde elektrische auto. De Picanto is namelijk leverbaar vanaf 10.945 euro, terwijl een Tesla Model S (de bestverkochte elektrische auto in Nederland) je minimaal 84.800 euro kost. Dat is volgens de PvdA echter geen punt: ‘Lithium-ion batterijen werden de afgelopen jaren gemiddeld 20% per jaar goedkoper. Daardoor daalt de prijs van deze auto’s ook snel en ligt die binnenkort ongeveer op het niveau van een Volkswagen Golf. Je kunt er mee van Amsterdam naar Groningen rijden zonder een druppel benzine. Elektrische auto’s zullen snel goedkoper zijn dan auto’s met een verbrandingsmotor en Nederland moet dat fiscaal volop blijven stimuleren.’ Samenvattend: Nederland moet massaal overstappen op auto’s die nu nog niet bestaan. En dat moet fiscaal gestimuleerd worden, dus de belastingen op elektrische auto’s mogen zeker niet omhoog. Als iedereen straks dus MRB-vrij en BPM-vrij rondrijdt, ontstaat daarom een gigantisch tekort voor de overheid. Nu leveren die belastingen bij elkaar namelijk zo’n 7 miljard euro op voor de schatkist. Ieder jaar weer. Maar hoe dat gecompenseerd wordt, dat lees je natuurlijk niet in het plan van de PvdA.

Wat je evenmin in het plan leest, is wat er op termijn moet gebeuren met de moeilijk te recyclen batterijen in die 8 miljoen elektrische auto’s zitten. Wat je wél leest, is dat die batterijen moeten dienen om stroom op te slaan die met windmolens wordt opgewekt. ‘Daarom gaan onze kolencentrales ook binnen tien jaar dicht. Die hebben we niet meer nodig. De batterijen van onze auto’s zijn via onze stroomnetten gekoppeld als ze stilstaan en laden. Auto’s staan gemiddeld 23 uur per dag stil. Met 8 miljoen auto’s hebben we een enorme reservecapaciteit aan stroom beschikbaar voor als het niet waait.’

Mooi plan, niet? En dat het elektriciteitsnet ongeschikt is om er 8 miljoen elektrische auto’s aan te koppelen die niet alleen stroom krijgen, maar ook stroom terug kunnen leveren? Dat zijn details. Netbeheerder Stedin: ‘Het netwerk kan dat nu niet aan. In de toekomst is een grote hoeveelheid elektrische auto’s wel mogelijk als we slimme aanpassingen doen, zoals peakshaving, flexibel laden, opslag, et cetera. Dat geldt zeker als Nederlanders bereid zijn om ook mee te betalen aan eventuele netverzwaring en uitbreiding van de laadinfrastructuur.’ En dat terugleveren van stroom naar het net? ‘Daar hoeven we weinig tot niets voor aan te passen. Er moeten alleen voldoende laadpunten en duurzame stroomopwekkers zijn én voldoende slimme laadpunten die ook kunnen terugleveren vanuit de auto aan het net.’ Juist. Voldoende laadpunten om 8 miljoen auto’s op het net aan te sluiten. Voor de 9.790 elektrische auto’s die er nu in Nederland rondrijden, zijn er naar schatting ongeveer 75.000. Hoeveel zouden er nodig zijn voor 8 miljoen auto’s?

Wat we graag van Jan Vos hadden willen weten, is wat er moet gebeuren met de 8 miljoen auto’s die nu in Nederland rondrijden. Bij export wordt de uitstoot immers verplaatst, dus slopen is de enige optie. Maar wie tikt de restwaarde van de auto op dat moment af? En over slopen gesproken, wat zou er op langere termijn gaan gebeuren met de moeilijk te recyclen batterijen in al die elektrische auto’s?

Prachtig dat auto’s met uitlaten de nieuwe sigaret zijn, maar wat vindt de PvdA dan van bijvoorbeeld binnenvaartschepen, containerschepen, cruiseschepen en vliegtuigen met een verbrandingsmotor? En als auto’s met uitlaten straks uitgebannen zijn, hoe gaat het leger dat dan doen? Gaan we bij missies in Irak of Afghanistan op zoek naar laadpalen of bellen we bij willekeurige adressen aan of we even een stopcontact mogen gebruiken?

Geen wonder dat de PvdA het volstrekt kansloze plan van Jan Vos nogal afzwakte. Toen er gisteren in de Tweede Kamer werd gestemd over de moties die zijn ingediend bij het debat over energie, zat daar een slappe motie van Vos bij. Die werd aangenomen en dat betekent dat Nederland moet ‘streven naar emissieloze verkopen van auto’s in 2025’ en bovendien wordt de regering opgeroepen ‘zich hiervoor in Europees verband in te zetten’. Van een ambitieus, onuitvoerbaar en onrealistisch plan naar een vrijblijvend tralala-motietje in twee weken. Een al even vrijblijvende motie waarin de regering verzocht wordt om meer aandacht te besteden aan elektrische en zelfrijdende voertuigen werd eveneens aangenomen. Een concrete motie waarin voorgesteld werd om te streven naar 20 procent parkeerplekken met een laadpaal in publieke en nieuwe parkeergarages plus één publieke laadpaal per drie elektrische auto’s werd verworpen.

En Jan Vos, die in andere media klaagde dat er alleen over de ophef rond zijn plan werd gesproken maar dat niemand er inhoudelijke vragen over stelde maar zich vervolgens onbereikbaar hield om inhoudelijke vragen te beantwoorden? Die Jan Vos rijdt volgens De Telegraaf niet in een Nissan Leaf, BMW i3 of Tesla Model S, maar in een BMW 6 Serie.