Onderzoek wijst "schuldige" aan voor ramp Fremantle Highway

Een geheim gehouden onderzoek naar de ramp met de Fremantle Highway onthult de oorzaak.

De ramp voor de kust bij Ameland houdt de gemoederen meer dan twee jaar naar dato nog altijd bezig. Maar nu is er wel een oorzaak bekend van de brand, of liever gezegd, het is duidelijk waar de brand is begonnen.

Het staat allemaal in het eindrapport van het Panamese onderzoek naar de oorzaak van de ramp met het vrachtschip de Fremantle Highway. In de zomer van 2023 zonk het schip met 3.784 auto's aan boord bijna ten noorden van het waddeneiland. Het rapport was geheim gehouden, maar dankzij Dagblad van het Noorden is het nu openbaar. De krant van Noord-Nederland beriep zich op een internationaal verdrag en nu weten we eindelijk meer.

Brand in een elektrische BMW de oorzaak

Het onderzoek geeft aan dat de ramp op de onder Panamese vlag varende Fremantle veroorzaakt is door brand in de batterij van een elektrische BMW. Daarmee is het de eerste keer dat een onderzoek naar een brand aan boord van een schip als dit met zekerheid een EV als oorzaak aan kan wijzen.

Overigens komt dat mede omdat de meeste van die schepen door dergelijke branden zinken. Dat maakt het met zekerheid bepalen van de oorzaak erg moeilijk. Dat was bij de Fremantle niet het geval.

Na analyse van de onderzoekers blijkt dat er vier brandalarmen op één plek aan boord van het schip afgingen. Samen met getuigenverklaringen is dat voldoende informatie om te concluderen dat de brand ontstond in een partij elektrische BMW's op dek 8, ruim 4.

Brand had niet uit de hand hoeven lopen

Verder concluderen de onderzoekers dat het allemaal niet zo uit de hand had hoeven lopen. De directe oorzaak was de brand in de elektrische BMW, maar het werd een ramp omdat er aan boord van alles mis ging.

Zo had de bemanning bijvoorbeeld geen idee waar aan boord de 498 EV's stonden en waren de auto's gemixt met de auto's met een brandstofmotor. Training om om te gaan met het blussen van een brand in een EV had de bemanning ook niet. Verder waren er alleen schuimblussers aan boord, die niet geschikt zijn om een brandende lithium-ion batterij te blussen.

Vervolgens raakte de bemanning ook nog eens in paniek door de giftige rook en de vlammen, waardoor ze besloten van de dertig meter hoge brug in het water te springen. Ook dat is niet iets waar de bemanning op voorbereid was.

De gevolgen van de brand hadden beperkt kunnen worden als de elektrische auto's geïsoleerd waren geplaatst in een beperkt gebied, aldus het rapport. Een blussysteem dat geschikt is om brand in een elektrische auto te blussen had ook aanwezig moeten zijn.

Bestaande schepen ongeschikt

Zoals dat bij onderzoeken betaamt, wordt er ook gekeken naar aanbevelingen voor de toekomst. Zo pleiten de onderzoekers voor maatregelen die het vervoer van elektrische auto's veiliger moeten maken. Niet alleen op vrachtschepen, maar ook op veerboten en passagiersschepen.

Het risico van brand in een EV is minimaal, maar de gevolgen zijn enorm, zo schrijft het rapport. Het begint al met de laadklep van de bestaande schepen, die niet gemaakt zijn om elektrische auto's de boten op te rijden. Hier bestaat al het eerste risico tot het beschadigen van bijvoorbeeld het batterijpakket dat in de bodem van elektrische auto's zit.

De blussystemen moeten ook anders, al is dat nog niet zo makkelijk geregeld. Een auto blussen met een brandstofmotor die in de hens staat kost zo'n 4.000 liter water, een EV minimaal 10.000 liter. Niet echt een hoeveelheid die je makkelijk meeneemt. En nee, blussen met zout water geniet niet de voorkeur...

Als je zoveel water moet meenemen heb je veel extra kilo's aan boord. Wat overigens ook nog een probleem is waar het rapport op wijst. Elektrische auto's zijn zwaarder dan "gewone" auto's en worden dan ook nog eens vaak in de bovenste dekken geplaatst zodat ze beter toegankelijk zijn bij problemen. Maar dat heeft weer gevolgen voor de balans en de gewichtsverdeling van de schepen.

Kortom, de Fremantle Highway (en eigenlijk de meeste autocarriers) is gewoon ongeschikt voor het vervoer van elektrische auto's. Overigens zijn ook alle niet EV's die onbeschadigd van de boot kwamen afgekeurd.

Foto credit: Jan R. Ubels