Special: Ford Crown Victoria

Soms is ouderwetse techniek gewoon beter.

Wat is de definitie van een goede auto? Dat is lastig te bepalen. Sommige mensen zeggen de Mercedes-Benz S-Klasse en daar valt veel voor te zeggen. De Toyota Corolla geldt eveneens als een echte evergreen. Zo zijn er meerdere gegadigden. Waar plaatsen we dan de Ford Crown Victoria? Het komt uit Amerika dus kan het toch niets zijn toch? Het is niet eens een stoere SUV of spectaculaire sportwagen, maar een saaie sedan. Zo op het eerste, tweede en derde gezicht, stelt het niet zoveel voor. Toch is het volkomen logisch om te denken dat dit een van de beste auto's ter wereld ooit gebouwd is.

Het begint allemaal met de Ford LTD (afbeelding boven). De LTD is wat de Amerikanen noemen een full-time sedan. Niet formaatje Peugeot 504 of Toyota Camry, maar een maatje bóven een S-Klasse. De LTD wordt in diverse varianten gebouwd, maar de belangrijkste in dit verhaal is de in 1979 introduceerde LTD. Omdat de LTD nogal groot was geworden (zo'n 5,70 m), moest de nieuwe LTD iets ranker en slanker worden. Ook speelde het feit dat de LTD zuiniger moest worden. Niet dat de benzineprijs te hoog was, maar de LTD was echt bijzonder lomp en dorstig geworden. Daarom werd er een compleet nieuwe basis ontwikkeld, het zogenaamde Panther-platform. Het Panther-platform was een ladderchassis met de carrosserie daarop gemonteerd. Om de evolutie goed te volgen, is het zaak de naam in de gaten te houden.

In 1982 werd de LTD gesplitst in twee verschillende modellijnen. De LTD was nu een model op het kleinere 'Fox'-platform (waar de Mustang ook op stond). Deze was leverbaar met armetierige aggregaten als een zes- en zelfs viercilinder. Van dat soort blasfemie had je bij de LTD Crown Victoria geen last. De LTD Crown Victoria was er enkel met een 4.9 Windsor V8 motor, met weinig vermogen (iets meer dan 130 pk) en redelijk wat koppel (320 Nm). Staar je niet blind op die cijfers. Tussen de 0 en 100 mijl per uur had je nooit het gevoel te kort te komen.

In 1992 werd de Crown Victoria compleet vernieuwd en verloor het model de 'LTD'-aanduiding. Eigenlijk was het best merkwaardig dat Ford doorzette met dit type auto. De concurrentie was inmiddels een stuk moderner. De enige concurrent van de Crown Victoria was de Chevrolet Caprice Classic. In principe een soortgelijke auto qua opzet en doelmatigheid. In tegenstelling tot voorheen was de Crown Victoria slechts leverbaar in één carrosserievorm en met één motor. Het was altijd een sedan met 4.6 liter V8 (155 pk) en een automaat. Ondanks dat de auto qua styling erg deed denken aan de kleinere Taurus, was het qua opzet nog altijd hetzelfde beest van weleer.

Het Panther platform vanaf 1998 kwam in drie (eigenlijk vier) smaakjes. De eerste was natuurlijk de Crown Victoria. Wilde je net even wat meer luxe en aanzien, kon je kiezen voor de Mercury Grand Marquis. In principe was deze auto identiek aan de Crown Victoria, alleen net even wat chiquer aangekleed en met een rijkere uitrusting. De chromen grille, wielen en andere accenten gaven de Grand Marquis een statig aanzien. Motorisch was de Grand Marquis krek eender als de Crown Vic.

De meest luxe Panther was echter de Lincoln Town Car. Ondanks dat het in de folder een super-de-luxe bijdetijdse auto was, was dat pure kolder. Ook de Lincoln Town Car was behoorlijk ouderwets, maar dat was in dit geval juist positief. De Town Car was uitermate relaxed, ruim, compleet uitgerust en stil. De ideale auto dus om mee door de stad te cruisen, only in America. De Town Car was met name populair vanwege de limousineconversies. Dankzij het ladderchassis kon je ze eenvoudig een stukje langer maken. Mede daardoor zijn veel limousines gebaseerd op Town Cars. Sterker nog, ook veel verlengde Rollsen, 300C's, Ferrari's en andere geintjes zijn gewoon gebaseerd op een Town Car, met het front en de achterkant van een andere auto. Het middelste stuk is pure Limousine, dus pure Town Car.

De meest bijzondere variant op dit platform is de Mercury Marauder. De Marauder is eigenlijk kruising tussen een Mustang Cobra en een Crown Vic, een gedachte waar Ford tijdens de SEMA in 2000 al mee speelde met de Crown Victoria BlackHawk concept. De motor is wederom de 4.6 Modular V8, maar nu de variant uit de snelle Mustangs. Dus met 32 kleppen en dik 300 pk op de achteras via een automaat en sperdifferentieel. Bijna al het chroom was zwart gespoten, op de raamstijlen en de velgen na. De Marauder was absoluut geen populaire auto: er werden er iets meer dan 11.000 van verkocht. De sportieve automobilist zat er niet op te wachten en de auto was met 35.000 dollar te duur voor een taxibedrijf met haast. Het is vooral een moderne ode aan de Chevrolet Impala SS uit 1996.

Het verschil tussen de drie auto's was ook te zien in de afnemers. De Lincoln Town Car en Mercury Grand Marquis werden nog aangeschaft door particulieren, maar bijna niemand keek om naar de Crown Victoria. In 2007 was de vraag naar de Crown Victoria compleet opgedroogd. Als men een grote en zware auto wenste, nam men een SUV, geen sedan. Dus toen Ford aankondigde de Crown Victoria niet meer te verkopen aan consumenten was er geen haan die er naar kraaide. Het was al een rijdende relikwie geworden. Het is enorm simpel om deze dinosauriër tot zijn sokken af te branden.

De ware aard van de Crown Vic kwam pas naar boven toen Ford aankondigde de complete productie van de Crown Victoria (en Lincoln Town Car) te beëindigen. Voor het eerst sinds jaren stegen de verkopen explosief en kon de fabriek in Canada de productie opschroeven. Politiekorpsen, taxibedrijven en limousineverhuurders waren er helemaal niet blij mee dat de auto uit productie ging en bestelden meteen even een vooraadje. De alternatieven waren namelijk niet goed genoeg. Sterker nog, de auto is nu al een tijd uit productie, maar nog steeds zijn korpsen en taxibedrijven op zoek naar de mooiste exemplaren van het land om die om te bouwen. Voor particulieren begint de Crown Vic ook weer populair te worden. Met name de ex-politie auto's zijn erg gewild. Deze hebben niet zo veel luxe (dat is er allemaal uitgehaald), maar wel het P71 performance package met de sterkere motor en betere wielophanging. Je kan ex-politie auto's gemakkelijk herkennen aan het gat in de linker A-stijlen waar ooit het zoeklicht gemonteerd zat.

De verklaring voor de populariteit is simpel. In Amerika zijn de wegen en de omstandigheden niet perfect. De auto's krijgen het waanzinnig voor hun kiezen. In Nederland is het makkelijk praten voor een Mercedes 200 Diesel om 5 ton te draaien: perfect asfalt, goed onderhoud, lekker koel. In 'Murica is dat een tikje anders. Met name de politieauto's en taxi's hebben het zwaar en daar kwam de Crown Vic om de hoek kijken.

Dankzij het ladderchassis was de auto oersterk. Stoepranden te snel nemen, andere auto's beuken, 80 mijl per uur over een hobbelige zandweg: de Crown Vic doet het. Als een Crown Vic dan toch schade heeft, is het gemakkelijk te fixen. Omdat de techniek zo simpel was, kon iedereen er aan sleutelen (als dat nodig was). Kortom, de eigenschappen die wij graag een premium SUV veelal onterecht toedichten (bouwkwaliteit, onverwoestbaarheid, onverzettelijkheid, degelijkheid), waren juist de eigenschappen waardoor de Crown Victoria het wist uit te zingen tot 2011. Niet slecht voor een auto uit 1979.