Special: Volkswagen New Beetle

Wer sagt, dass Deutsche keinen Humor haben?

Volkswagen is op dit moment een van de grootste fabrikanten. Met name in Europa is het een grote speler in de markt met een flink aantal succesvolle merken. De variatie van het merkgamma is tegenwoordig bizar te noemen. Van Skoda Citigo tot Bugatti Veyron, van Seat Toledo tot Bentley Mulsanne. We vinden het tegenwoordig vrij normaal, maar het is eigenlijk des te opmerkelijker dat Volkswagen jarenlang een fabrikant was met een zeer beperkt aantal modellen. Net zoals de eerste Land Rover 'een Land Rover' was, was de Kever 'een Volkswagen'. Typenaam en merknaam waren bijna gelijk. Ondanks de stappen die Volkswagen zette, bleef de kever onverminderd populair.

1945: Ivan Hirst

De originele Kever werd direct na de Tweede Wereldoorlog in productie genomen. Het was de Britse Major Ivan Hirst die ervoor gezorgd heeft dat Volkswagen überhaupt bestaat. Ja, de Kever was een hersenspinsel van Adolf Hitler, maar in tegenstelling tot andere ideeën, wellicht niet eens zo'n verkeerde. De KdF (Kraft durch Freude) was betaalbaar, eenvoudig te repareren en functioneel. Ivan Hirst zag dat een autofabriek voor het Duitse volk bijzonder belangrijk was om hun economie weer aan te zwengelen. Vergeet niet dat de Duitse autoindustrie niet zo veel voorstelde in vergelijking met die in Engeland. De geschiedenis van de Kever is bekend: het werd wereldwijd een gigantisch succes. Zelfs toen de Golf leverbaar was, bleef de Kever nog altijd erg populair.

1994: Concept One

De Kever is een auto als de Mini, Citroen 2CV, Renault 4 of Fiat 500. Door hun simpele opzet zijn ze jarenlang relevant gebleven. Daardoor is er bijna geen veertiger in de zaal die níet met een van deze auto's is opgegroeid. Door een zweem van melancholie (vroeger was alles zoveel beter) dacht men dat de kever daadwerkelijk een leuke auto was. Volkswagen was in de jaren '90 serieus aan het uitbreiden en vond dat het tijd was voor een moderne interpretatie van de Kever. Het moest een auto worden die al het vrolijke van de jaren '60 moest representeren. Daarom werd de ontwerpafdeling in Wolfsburg overgeslagen en gaf men de opdracht aan J Mays en Freeman Thomas van de VW designstudio in Californië. Onderzoek had uitgewezen dat Amerikanen warme gevoelens koesterden jegens de originele kever. Dat was ook wel te zien aan de verkoopcijfers. In 1970 verkocht VW een half miljoen auto's in de Verenigde Staten. Begin jaren '90 was dat nog geen tiende! J Mays en Freeman Thomas gingen aan de slag om juist die jaren '60 vibe van California Dreamin' te doen herleven. Het resultaat was de Volkswagen Concept One, vernoemd naar de eerste serie kevers die onder bewind van Ivan Hirst werden gebouwd: de Typ 1.

1994: Concept One Cabrio

Retrodesign was in 1994 nog een vrij onbekend fenomeen. De Concept One sloeg echter in als een bom. Mocht je denken dat Volkswagen tegenwoordig saaie auto's maakt, in de jaren '90 kon je de meest raszuivere ADHD'er tot rust bedaren in een Volkswagen showroom. De kwaliteiten van VW stonden echter buiten kijf. Dus de combinatie van degelijke Volkswagen techniek en functionaliteit met zo'n bijzonder extrovert koetswerk was een winnende. In maart van 1994 deed Volkswagen er nog een schepje bovenop door op de Salon van Genève de Concept One Cabrio te tonen. Om even een idee te geven hoe ontzettend modern de Concept One Cabrio was: tot juli 1993 was de Golf I Cabrio nog gewoon leverbaar. Het was voor Volkswagen vrij duidelijk: deze Concept One moest er komen. Aangezien de auto gewoon op een Polo-platform stond, was dat in principe niet zo heel lastig. Althans, dat was de aanname.

1995: Beetle Concept

Het was de bedoeling om van de Concept One een bijzondere auto te maken, ook op technologisch gebied. Volkswagen had diverse motoren in de planning staan. Een viercilinder diesel, een diesel met elektromotor en een volledig elektrisch aangedreven variant die wel 95 kilometer op een accu kon rijden. Toch werd er in 1995 besloten om afstand te nemen van de Concept One. Het idee was leuk, maar er werd voor gekozen om de auto op een Golf-platform te baseren, in plaats van een Polo-platform. Qua kosten zou het weinig schelen voor Volkswagen, maar qua ruimte in het interieur scheelde het wel aanzienlijk. De originele kever heeft natuurlijk zijn vorm te danken aan zijn layout: een viercilinder boxer motor áchter de achteras. De Concept One had de viercilinder lijnmotor overdwars voorin met voorwielaandrijving. Nog een nadeel van het Golf platform was dat de geëlektrificeerde aandrijflijnen er niet zouden komen. Kans gemist, als we nu terugkijken.

1998: New Beetle

De Volkswagen New Beetle wordt geïntroduceerd in 1998. De auto lijkt op twee druppels water op de conceptcar uit 1995. De Kever-lijnen over een Golf chassis werken niet helemaal. Je zit ongeveer in het midden van de auto met een enorm diep dashboard en een voorruit die te ver naar voren staat. Dankzij de aflopende neus was het bijzonder lastig in te schatten hoeveel ruimte je had bij het inparkeren. De achterkant was eveneens een drama. Dankzij de aflopende daklijn was de hoofdruimte zeer beperkt. De bagageruimte was dat ook: slechts 209 liter kon er mee. Het begrip 'vorm over functie' werd hergedefinieerd door de New Beetle. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat dat niet relevant was, deze auto moest traditionele VW-kwaliteiten koppelen aan een uniek design: dat was absoluut gelukt. Er creëerde zich een hele hype omtrent de New Beetle. Iedereen moest en zou er eentje hebben.

2000: uitbreiding motorenpalet

Een veel gehoorde klacht was de idioot hoge prijs. Volkswagen dacht dat het een goed idee was om de animo van de auto zo veel mogelijk uit te buiten met een flinke prijs. Je betaalde meer dan 50.000 gulden voor de instapper, terwijl een Golf bijna 20.000 gulden goedkoper was. De instapper was de 2.0 Highline, een draak van een configuratie. Die naam 'Highline' werd gegeven om het wat te laten lijken, maar het was de enige uitvoering. Zo was airconditioning een optie van bijna 3.000 gulden. Die 2.0 motor was ook een rare keuze, de 115 pk sterke achtklepper was immers zwaar gedateerd in 1998. Gelukkig kon je een maandje later ook een goedkopere 1.9 TDI met 90 pk bestellen. In 2000 kwamen er een aantal nieuwe motoren bij. De belangrijkste was een 1.6 achtklepper met 100 pk. Voor wie een snellere New Beetle met precies 150 pk wenste, waren er nu twee opties. De eerste was een 1.8T viercilinder, de tweede een 2.3 VR5. De 1.8T leverde meer koppel en was zuiniger, de 2.3 had een geinige sound.

2000: Kans gemist met de New Beetle Dune Concept

In het nieuwe millennium laat Volkswagen een concept zien dat een variatie is op het New Beetle thema, de Beetle Dune. De Volkswagen Golf Country lag nog vrij vers in het geheugen. De New Beetle Dune is eenzelfde auto, maar heeft het ruige randje ingeruild voor een hippe jas. In principe is het concept namelijk gelijk. De New Beetle Dune staat hoger op zijn poten en is voorzien van 4-Motion vierwielaandrijving. De motor is de bekende 2.3 liter VR5 motor. Een hoog op de poten staande crossover is tegenwoordig helemaal hip en Volkswagen had (wederom) een voortrekkersrol kunnen innemen met de New Beetle, maar er werd gekozen om het niet te doen.

2000: New Beetle Cabriolet laat lang op zich wachten

De uitvoering die er absoluut moest komen was de New Beetle Cabriolet. De New Beetle was niet een bijster goed rijdende auto, maar als Cabrio maakt dat natuurlijk totaal niet uit. Je hebt die klassieke looks, die cabrio-'kraag' en de sensatie van open rijden. Tegelijkertijd was het technisch gezien nog altijd een Golf. Ondanks dat de auto in aanschaf vrij prijzig was, waren de bedragen voor het onderhoud en de onderdelen goed te doen. De Beetle Cabrio moest er zo snel mogelijk komen. Dat lukte absoluut niet. De tijd die Volkswagen nodig had om een veilige en deugdelijke auto te ontwikkelen duurde maar liefst 3 jaar! En dan te bedenken dat het de auto van de zaak was van Austin Powers in de film 'The Spy Who Shagged Me' (1999). Dat was overigens een hardtop waar men met een slijptol wat van gemaakt had. Feit blijft dat de Cabrio er veel eerder had moeten zijn.

2001: New Beetle RSI is peperduur

Ok, de Cabrio ging nog even duren, maar er kwamen wel nieuwe varianten bij. In 2001 zag de New Beetle RSI het levenslicht. Volkswagen had zijn 'GTI'-label met de ondermaats presterende Golf IV GTI ernstig verkwanseld. Het idee was om met het 'RSI'-label de enthousiaste automobilisten te verleiden tot een Volkswagen. In totaal moesten er drie RSI-modellen komen: een Lupo RSI, een Golf RSi de New Beetle RSI. Uiteindelijk zag alleen de New Beetle RSI het levenslicht. De hardware was vrij indrukwekkend. Een 3.2 VR6 met 225 pk die via een zesbak en Haldex-koppeling alle vier de wielen aandrijft. In het interieur zagen we sportkuipen met rood leer en aan het exterieur kreeg de auto de bodykit én spoiler van de New Beetle Cup race auto's mee. Het was niet eens zo'n heel verkeerde auto, maar de prijs was hoger dan een Porsche 911. De prestaties van de New Beetle RSI gan we niet behandelen, want het was véél langzamer dan die 911. De New Beetle RSI was uiteindelijk een voorbode van de Golf R32.

2002: US-only: New Beetle Turbo S

De Amerikanen kregen een minder apart topmodel, de New Beetle Turbo S. In principe was deze gebaseerd op de New Beetle 1.8 Turbo zoals je die in Nederland ook kon krijgen. De motor leverde in dit geval 180 pk en zorgde ervoor dat je in 7,4 seconden op de 100 km/u zat. De topsnelheid bedroeg een begrensde 210 km/u. Je kon de Turbo S herkennen aan de unieke velgen en de extra lampjes onder de koplampen. In het interieur was de Turbo S net even sportiever met sportstoelen, aluminium pedalen en een vaasje van roestvrij staal. Nu was het dus een échte mannenauto. Kolderieke bewoording natuurlijk, maar het was wel de leukst sturende Beetle die niet een godsvermogen moest kosten.

2003: New Beetle RSI Cabriolet

In alle stilte dachten de ingenieurs van Volkswagen Individual dat een New Beetle RSI niet gek genoeg was. In 2003 was het dan eindelijk het moment dat de New Beetle Cabriolet op de markt kwam. De komst van de Cabriolet ging gepaard met een nieuwe motor, de 1.4 16v uit de VW Lupo. Met 75 pk niet echt een racemonster, maar een New Beetle is allesbehalve een rijdersauto. Dat maakte de New MINI pijnlijk duidelijk rond die tijd. De New Beetle Cabrio was er ook met de 1.6, 2.0, 1.8T, 2.3 V5 en 1.9 TDI. Het leek Volkswagen Indivdual een leuk idee om van die Cabrio óók een RSI te maken. Godzijdank is het er nooit van gekomen. Er is een volledig functionerend prototype van de New Beetle RSI Cabriolet gebouwd en die staat in het museum van Volkswagen.

2005: New Beetle Ragster

De New Beetle was zeker geen flop, in tegenstelling tot wat er wordt beweerd. De auto verkocht over het algemeen niet eens zo heel verkeerd. Het probleem was dat Volkswagen er wat anders van had gehoopt. Dat kwam voornamelijk door BMW, dat met de MINI pijnlijk duidelijk liet zien hoe het moest. De MINI was premium en veel leuker om te rijden, terwijl het qua prijs niet zo heel veel uitmaakte. Daarbij was de MINI iets stoerder qua persoonlijkheid. Als man kon je je in een Cooper S prima vertonen, terwijl de New Beetle met zijn hoge aaibaarheidsgehalte vrij vrouwelijk was. Dat het een stuk stoerder kon met de New Beetle bewees Volkswagen met de Ragster concept. De naam (ragtop - speedster) gaf al aan dat deze auto een stuk serieuzer was. Het was in feite een cabrio met een lagere raamstijl en een gave hardtop die de auto de look gaf van de hotrods van de jaren '50. Onder de kap lag de 180 pk sterke 1.8 uit de New Beetle Turbo S.

2006: New Beetle Facelift

Met name de achterlichten van de Ragster waren een proloog op de facelift die in 2006 kwam. De facelift was niet erg ingrijpend. Nieuwe jumpertjes, andere velgen, een paar nieuwe lakkleuren en bekledingen: dat werk. De 2.3 V5 werd geschrapt en de 1.9 TDI kreeg er een paar paardjes bij. Belangrijker was dat de Amerikaanse markt een nieuwe motor kreeg, een 2.5 vijfcilinder met 150 pk. Deze motor is in principe hetzelfde blok als de motor die we later zouden tegenkomen in de Audi RS3 en Audi TT-RS.

2010: einde productie New Beetle

De Volkswagen New Beetle bleef nog tot 2010 in productie. In 2008 werd de inmiddels antieke 2.0 uit het gamma gehaald. Er kwamen geen nieuwe motoren bij. De auto verkocht niet meer zo denderend, maar het maakte klaarblijkelijk niet zoveel meer uit. Terwijl alle VAG-merken gebruik maakten van het Golf V platform, stond de New Beetle nog op het oude Golf IV chassis. Ook de motoren waren een volle generatie ouder. De New Beetle is er nooit geweest met de FSI of TSI motoren. De verkoopcurve van de New Beetle leek sterk op die van andere retro-auto's. Zeer veel belangstelling in de eerste paar jaren, daarna zakt het enorm in. Iedereen die er eentje wil, heeft er dan eentje gekocht. In Nederland was dat ook terug te zien. In 1999 werden er dik 1.500 op kenteken gezet. In 2002 was dat aantal teruggelopen naar bijna 240 stuks. De Cabrio zorgde voor een welkome impuls, maar uiteindelijk speelde de New Beetle een zeer beperkte rol in de marge.

Dat weerhield Volkswagen er niet van om tóch met een tweede generatie New Beetle op de proppen te komen. Volkswagen had met name gekeken naar de Ragster Concept en dat idee geprojecteerd op het 'nieuwe' Golf V chassis. De auto heette voortaan 'Volkswagen Beetle'. De Beetle was stoerder en reed vele malen beter. Met de striping, velgen en kleuren greep Volkswagen nog meer terug naar het verleden. Blijkbaar interesseert het wederom niemand. Net als de Scirocco zitten Volkswagen klanten niet te wachten op een leuke auto. De verkoopcijfers vielen ernstig tegen. Daarom heeft Volkswagen de stekker getrokken uit het Beetle project. En eigenlijk is dat ook wel logisch. Ondanks dat het geinige auto's zijn, zijn er niet veel redenen om voor een Beetle te kiezen. Temeer omdat Volkswagen absoluut een icoon in de showrooms heeft staan waar de concurrentie wél jaloers op is: de Volkswagen Golf. De Golf toont aan wat men wenst van een Duitse hatchback: degelijkheid, functionaliteit en praktisch gemak. Geen frivoliteiten. Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg.