Volkswagen up! GTI: rijtest en video

Volkswagen probeert met de up! GTI terug te keren naar de roots van sportieve hatchbacks, maar slagen ze in die opzet? We zochten het uit op de Col de Turini.

Mijn goede voornemen voor 2018: bergpassen afvinken in leuke auto's. De eerste mogelijkheid dient zich nu al aan: we gaan met Volkswagen naar Nice en Monaco, om daar kennis te maken met de up! GTI. Volkswagen heeft routes bedacht die naar Monaco leiden, maar er zijn een paar hele fraaie bergpassen in de buurt die ze niet in die routes hebben opgenomen. Dus trekken we ons eigen plan. Er zijn een aantal mooie wegen in deze regio, van die wegen/routes lijkt de Col de Turini mij in dit geval het leukst. Deze bergpas is al jaren onderdeel van de Rally van Monte Carlo en bestaat uit een aaneenschakeling van blinde bochten en hairpins, met aan de ene kant een ravijn en de andere kant een rotswand. Hoogste punt: 1607 meter.

De up! GTI lijkt me bijzonder geschikt voor dit avontuur. Compact, licht en met een beetje geluk krachtig genoeg. De Col de Turini is behoorlijk stijl op sommige stukken, dus hopelijk is de 115 pk en 200 Nm genoeg. Dit is de minst krachtige GTI in lange tijd, want Volkswagen is teruggegaan naar de oorsprong van de GTI: weinig gewicht en een voldoende aantal pk's. Ongeveer 40 jaar nadat de eerste Golf GTI op de markt kwam, is er eigenlijk maar één vraag: kunnen we in moderne tijden nog leven met 115 pk in een sportieve auto? Zelfs de Lupo GTI had er tien meer, dat was 15 jaar geleden.

We pikken de auto op in de buurt van Monaco. Het ding oogt in ieder geval lekker. Niet over the top moeilijk gestijld, maar wat je van een GTI mag verwachten: logo's, rode biesjes, een iets sportievere voor- en achterbumper en wielen in 17 inch. Oh, en een achterspoiler natuurlijk. De auto die wij meenemen is rood, waar ik blij mee ben. Met een beetje mazzel is er nog wat sneeuw te vinden en voor de foto's is rood dan wel zo lekker.

In het interieur zien we alles wat we mogen verwachten van een up! GTI. Uiteraard is er met GTI-logo's gestrooid en daarnaast zien we een lekker sportstuur, “pixel-design” rood-zwarte bekleding van het dashboard, plus ruitjesbekleding op de stoelen. Dezelfde stoelen als die je in de reguliere up! krijgt overigens, maar daarover later meer. In de middentunnel geen golfballetje, maar een 'gewone' schakelpook met daarop een GTI-logo en een H-patroon met zes voorwaartse versnellingen. Jep, de up! GTI heeft een zesbak. Daardoor heeft hij wat kortere bakverhoudingen, wat we van harte toejuichen. Lekker roeren met dat ding. Zowel uiterlijk als innerlijk is de GTI een lekker dik karretje. Tot zover niets te klagen dus.

Tijd om te gaan. We slingeren de 1.0 turbo driecilinder (115 pk, 200 Nm koppel) aan. Het blokje gromt, zonder als een valse hond te klinken overigens. Er is iets aan driecilinder soundtracks wat me altijd vrolijk stemt. Ze klinken wat minder verfijnd, een beetje grof, bijna als een baby-Porsche boxer. Tijd om te gaan en te kijken hoe dat op toeren klinkt. Binnen niet al te lange tijd hebben we de stad achter ons gelaten en komen we via Monaco in de buurt van de Col de Turini.

We stoppen even voor we aan onze klim beginnen. Er staat een bord met een aanduiding dat we op weg zijn naar de Col de Turini en cameraman Martijn wil daar een shot van hebben. Ik zet de GTI aan de kant, we stappen uit en Martijn roept dat ik even moet komen kijken. Hij staat op een klein bruggetje en kijkt naar beneden. Een meter of vijf lager ligt een stille getuige van hoe gevaarlijk dit soort wegen kunnen zijn. De Alfa Romeo Berlinetta ligt er duidelijk al een flink aantal jaren en ik betwijfel of de bestuurder er goed vanaf is gekomen. Wellicht waren de remmen aan hun einde, na de lange afdaling? We zullen het nooit weten, maar het is een subtiele waarschuwing: dit soort wegen kunnen gevaarlijk zijn.

We schieten een paar beelden en gaan verder. De klim begint nu echt en de eerste haarspeldbochten dienen zich aan. De driecilinder kan ons in theorie in 8,8 seconden naar de 100 trekken, maar die snelheid halen we zelden tot nooit op deze smalle, kronkelende bergweg, laat staan dat we de topsnelheid van 196 kilometer per uur zullen halen. Ze doen er ook niet toe, die cijfers. Wat ertoe doet is dat de GTI zich goed gedraagt in bochten, en dat doet hij over het algemeen meer dan prima, mits je bereid bent te schakelen. Een krappe haarspeldbocht omhoog mag in de eerste versnelling, want in de tweede mis je bergop echt trekkracht onderin.

De veiligheidssystemen laten een beetje wielspin toe, maar ga je te ver dan wordt je door de systemen tot de orde geroepen. De ingrepen zijn dan niet heel grof, maar ook niet subtiel te noemen. Laten we het houden op 'resoluut' optreden van de elektronica. Dus gaan we op zoek naar de knop om het ESP volledig uit te schakelen, want we willen toch weten hoe ver we kunnen gaan. Die knop is er dus niet. Latere navraag bij de man die verantwoordelijk is voor de Vehicle Dynamics van de auto, leert ons dat de Volkswagen up! GTI bedoeld is voor jonge mensen. Volkswagen heeft kort gezegd geen zin heeft om aan ouders van die jonge mensen uit te leggen dat hun zoon / dochter zich heeft doodgereden omdat ze met een knopje het elektronische vangnet konden uitschakelen. Fair enough, maar we hadden het toch graag anders gezien. Mocht je overigens ooit in de sneeuw staan en toch wielspin willen om van je plek te kunnen komen: auto op contact (niet starten nog!), alarmlichten aanzetten, vijf keer snel achter elkaar op het gaspedaal stampen en dan starten. Zo lang je de alarmlichten aanlaat heb je dan géén tractiecontrole. Tot een snelheid van 20 kilometer per uur, maar toch.

We zijn ondertussen lekker door aan het gummen richting de top. In een poging de ESP-ingrepen bij een beweeglijke achterzijde te omzeilen besluit ik het eens met een handrem te proberen in een haarspeldbocht. Tevergeefs, de systemen zorgen ervoor dat de ontsteking onderbroken wordt tot de auto weer met alle wielen grip heeft, helaas. Wat ook opvalt is dat de stoelen wel iets meer zijdelingse steun zouden mogen bieden. Een beetje meer dwang in je zij en tegen je bovenbeen zouden niet verkeerd zijn.

De enkele tegenligger die we zijn tegenkomen was geen probleem door de compacte afmetingen van de up! GTI. De wegen zijn smal, maar je hebt geen moment het idee dat je ruimte tekort komt. De auto leunt lekker op zijn buitenste voorwiel. De demping is stug, maar nooit oncomfortabel en door verstevigingen voor en achter een flink stuk stijver dan de reguliere up!. De auto leunt bij insturen mooi op zijn buitenste voorwiel en het bergop rijden helpt bij het grip houden. De achterkant volgt gedwee. De besturing is vooral rond het centrale punt wat minder vaag dan bij de reguliere up!, wat ook een prettige verbetering is. Tot nu toe is het genieten, maar de eerste sneeuw en ijsplaten beginnen zich aan te dienen nu we de top naderen, dus het wordt werken voor ons rode bommetje.

Gelukkig straft de tractiecontrole ons niet direct bij een beetje doorspinnen van een wiel, dus we kunnen redelijk versnelle,n ondanks dat we af en toe een ijsplaatje onder één of twee voorwielen krijgen. De ABS moet af en toe aan het werk nu, maar doet zijn werk goed. Na een paar kilometer komen we boven. Gehaald. De Col de Turini kan van de lijst. Ware het niet dat we nog wel even aan de andere kant naar beneden moeten via vergelijkbare, zij het iets bredere wegen.

Bergaf op sneeuw en ijs kunnen we makkelijker onderstuur opwekken, maar ik probeer zo clean en vlot mogelijk de berg af te komen en dat lukt aardig. De GTI geeft geen krimp, de 1.0 remt ook lekker op de motor. Heel & toe is lastig door de stand van de pedalen, maar dat maakt niet veel uit want tussengas is sowieso een aardige opgave voor het zware vliegwiel van de driecilinder. Dat vliegwiel is nodig om de onbalans die een driecilinder van nature in zich heeft op te heffen. Jammer, maar niets aan te doen. Tenzij je geen moeite hebt met uit je auto schudden bij elk stoplicht, maar dat is voor Volkswagen natuurlijk onverkoopbaar.

We rammen lekker door en via wat andere wegen eindigen we uiteindelijk alsnog in Monaco. Alles in dit kleine landje is gedomineerd door geld: dure boten, dure appartementen, dure vrouwen en natuurlijk dure auto's. Je zou kunnen zeggen dat de up! GTI daar prima tussen past: €19.800 euro is veel geld voor een auto als een up! maar we moeten daar wel aan toevoegen dat de up! GTI een bijzonder rijke standaarduitrusting heeft, met zelfs zaken als standaard stoelverwarming. Er bestaat niet zoiets als een 'kale' up! GTI. De compacte auto's die je hier ziet rijden zijn over het algemeen dikke Abarth 500's, Brabus Smarts, dat soort werk. De up! GTI past prima in het straatbeeld.

De up! GTI is voor de Nederlandse markt misschien iets moeilijker te verkopen, maar het GTI-logo is geliefd dus we hebben goede hoop voor deze jongste telg van de familie. Perfect is 'ie niet, maar wel verschrikkelijk leuk. De up! GTI bewijst dat je niet 200 pk nodig hebt om lol te hebben, mits het gewicht binnen de perken wordt gehouden. Nu maar hopen dat meer fabrikanten dat gaan inzien. Een Mii FR of Cupra? Een Peugeot 108 GTi? Een Toyota Aygo GRMN? Kom maar op!

[lg_folder folder="0_Reviews/Volkswagen/up_GTI_2018/" count="8" cols="4" paging="true"]