Deze GTI-modellen waren geen Volkswagen!

Bij de letters GTI denk je vrij snel aan Volkswagen, maar eigenlijk was Volkswagen slechts één van vele gebruikers van deze afkorting.

Als ex-Volkswagen GTI-eigenaar is het een makkelijk antwoord op de vraag wat rijd je: een GTI. Dan gaat men er bijna altijd vanuit dat je de Golf bedoelt. Of heel misschien de Polo, of in hele exclusieve gevallen de Up! of Lupo.

GTI-naam

Volkswagen heeft absoluut niet het alleenrecht op de naam GTI, er zijn voldoende andere auto's met de afkorting geweest geweest. Het staat immers voor 'Gran Turismo Inezione' of de verengelste 'Grand Touring Injection'. Dus eigenlijk gewoon de gebruikelijke term GT, die heel veel merken gebruikten, samen met het feit dat je geen carburateurs onder de kap hoeft te verwachten.

GTI, geen Volkswagen

Vandaar dat er genoeg andere voorbeelden zijn van merken die de illustere afkorting gebruiken, die helemaal niks met Volkswagen te maken hebben. En het zijn ook lang niet allemaal kekke hete hatchbacks. Wij nemen een paar bekende en onbekende voorbeelden met je door, op alfabetische volgorde.

Citroën CX 25 GTI Turbo

Een merk dat de naam GTI ook veelvuldig gebruikte was Citroën. De iets sportievere AX heette GTI, maar ook een BX met die naam (of Sport) bestond. Het bekendste voorbeeld is waarschijnlijk de CX 25 GTI Turbo, die ook nog eens de naam Turbo gebruikte. Nou willen we niet doen alsof de CX daarmee een hete hatchback-achtige bochtenridder werd, maar bijna 170 pk en een top van ruim 220 km/u was zeker niet slecht. Een onverwachte GTI, wel een lekkere snelle limo.

Daihatsu Charade GTI (G200)

Van de Daihatsu Charade had je wel meer vreemde versies. De 926R, of de DeTomaso bijvoorbeeld. Je had van de vierde generatie na een GTti ook een 'gewone' GTi. Dat was overigens gewoon de EU-versie van de Charade DeTomaso. Dan kreeg je 125 pk uit een 1.6 16V-viercilinder. Overigens vond Daihatsu het wel nodig om deze voor exportmarkten te 'detunen' naar 105 pk.

Ferrari 400 GTi

De Ferrari 400 en 400i wordt gezien als misschien wel de meest controversiële Ferrari, voor alles wat er momenteel uit Maranello komt uiteraard. Het was de eerste keer dat Ferrari eens uit een ander vaatje ging tappen. Het werd meer dan ooit tevoren een Gran Turismo, maar wel met V12. Gekoppeld aan een automaat voor het eerst en met vier zitplaatsen. Toen Ferrari later bij de 400i inspuiting toevoegde, werd de GT-versie bijgestaan met de i voor injection. En zo werd het Ferrari 400 GTi.

Isuzu Gemini GTI 16V

Net als de Charade is de GTI-versie van de Isuzu Gemini een lauwwarm recept. Een vrij standaard 1.6 blok, wel met 16 kleppen, met 115 pk. Wel had Isuzu door hun GM-banden een directe verbinding met Lotus, waardoor een hoop doorsnee Isuzu-modellen trots waren op Handling by Lotus. Maar ja, iemand die niet kan zingen laten coachen door Ilse Delange betekent niet dat je dan automatisch daarna wél kan zingen, maar proberen kan altijd.

Maserati 3500 GTi

Eentje uit dezelfde categorie als de Ferrari: 3500 GT was de naam van een sierlijke Maserati-coupé. Diens 3.5 liter grote zes-in-lijn werd in 1960 als eerste Italiaanse auto ooit voorzien van benzine-inspuiting, wat overigens het aantal pk vergrootte van 220 naar 235 stuks. Vandaar dat Maserati de reeds bestaande naam GT voorzag van een kleine i om de 3500 GTi te creëren, dan wist je dat jij de modernere en snelle versie had.

Nissan Sunny GTi-R (N14)

Bij de knotsgekke homologatiespecial van de Nissan Sunny combineerde Nissan hun reeds bekende GT-R-naam met GTi om zo de GTi-R te creëren. De 230 pk sterke SR20DET maakte van de Pulsar (Japanse Sunny) een aardig kanon. Overigens werd dat voor Europa, waar het model wél Sunny heette, gedrukt naar 220 pk. Nog steeds een hele bak.

Peugeot 205 GTI

Als er één merk is dat bewijst dat de naam GTI niet gereserveerd is voor Volkswagen, is het Peugeot wel. Die maakten in de jaren '80 en '90 furore met een scala aan modellen met de welbekende afkorting. Met als bekendste auto natuurlijk de 205 GTI, geleverd als 1.6 en 1.9. Ook de 309 was er als GTI, later gebruikte Peugeot de naam ook nog voor de 106, 306, 206, 208 en 308.

Rover 216/220/416/420 GTI

Een ander merk dat nog wel eens wilde strooien met de naam GTI, zonder dat het wellicht echt een serieuze sportwagen was: Rover. Het Britse merk had hun kleintje, de 100-serie, als 114 GTI. Maar ook de grotere 200- en zelfs 400-serie was er als 216 en 416 GTI met de 1.6 en 220 en 420 GTI met de 2.0. Die eerste waren goed voor 122 pk, de tweeliters deden een heuse 136 pk.

SEAT Ibiza GTI (Typ. 6K)

Om kannibalisme te voorkomen binnen VAG, heeft elk merk hun eigen invalshoek op het GTI-idee. Bij Audi wordt de S gebruikt naast de modelnaam, Skoda gebruikt (v)RS en een snelle SEAT was een Cupra. Ten tijde van de tweede generatie Ibiza, de eerste waar VAG zich mee bemoeide, werden de namen Cupra en GTI te pas en te onpas gebruikt. De eerste versie was de 1.8 GTI 16V met 130 pk of de 2.0 GTI (achtklepper) met 115 pk. Na de facelift kreeg je de 2.0 GTI ook als zestienklepper met 150 pk en dan heette die ineens 'GTI Cupra'. Maar ook de achtklepper bleef en die had nog steeds 115 pk. Na de wat forsere facelift waarbij de Ibiza het nieuwe SEAT-frontje ontving, verdween de naam GTI volledig en waren de sportiefste versies de Sport of Cupra met de 1.8 20V met 156 pk. Je had zelfs nog de 180 pk sterke Cupra R.

Suzuki Swift GTI

En dan ten slotte nog Suzuki, waar de topversie van de Swift ook GTI heette. Bij beide generaties had de 1.3 viercilinder zo'n 67 pk, terwijl je bij de GTI een heuse 101 pk kreeg. Het bleef te allen tijde een mildhete auto, maar met dit soort specs is het zeker een stuk leuker dan een normale Swift. Bij de 'herboren' Swift, het model dat begon met de styling die de Swift nu nog heeft, werd de GTI hernoemd naar Sport.

BONUS: Lada Kalina GTI

Er zijn voldoende GTI's die er nooit zijn gekomen, maar zelfs Lada wilde met de naam GTI aan de haal! De Lada Kalina GTI zou een imagobouwer worden voor het merk. Lada is namelijk een zeer bekend merk in Rusland en die contreien, maar middenin de jaren '00 wilde het merk in Europa auto's gaan verkopen. Wat ze overigens ook zeker hebben gedaan, de 'normale' Kalina met 90 pk kon je hier gewoon krijgen. De Kalina GTI zou daar nog een schepje bovenop doen met 125 pk, een 0-100 tijd van minder dan 10 seconden en een sportonderstel, naast een lekker dik uiterlijk en sportstoelen. De Kalina GTI bleef bij een concept, in Rusland werd wel een dergelijk model aangeboden als Kalina Sport.