Mercedes viert 40-jarig bestaan ABS, maar is dat terecht?

Een duik in de geschiedenis.

Het ontwikkelen van auto's kent allerlei aspecten waarmee rekening gehouden moet worden. Enerzijds wordt er, bijvoorbeeld, met man en macht ingezet op het verbeteren van het verbruik en de prestaties van de motor. Anderzijds wordt er gemikt op de mate van comfort en – nog belangrijker – de veiligheid.

In de afgelopen eeuw hebben we op vrijwel ieder gebied exponentiële veranderingen kunnen constateren. Met name dankzij het immer vernuftiger worden van de elektronica, kunnen autofabrikanten steeds sneller en eenvoudiger manieren verzinnen om hun bolides veiliger te maken. Tegenwoordig herkennen we dit vooral terug in de vorm van systemen als Lane Departure Warning, Rear Cross-Traffic Warning en Automatic Emergency Braking. Echter, in den beginne richtten autofabrikanten de focus vooral op relatief eenvoudige, doch zeer compliceerde systemen als het Anti-lock Braking System, ofwel ABS.

Wanneer op zoek gaan naar de eerste voorbeelden van ABS, komen we diep in de geschiedenis terecht. Aan het begin van de twintigste eeuw komen we vergelijkbare systemen tegen in Frankrijk, maar deze zijn nog zeer primitief. Niet alleen worden ze gericht op de luchtvaart, in plaats van elektronisch zijn de systemen hydraulisch. In de decennia daarna volgen enkele patenten, maar tot een volwaardig werkend systeem voor auto's komt het nog niet. Pas in de jaren '60 komen er mechanische systemen tevoorschijn. Echter, ook deze blijken niet op grote schaal toepasbaar te zijn. De verschillende vormen waarin het systeem wordt ontwikkeld, zijn vooral prijzig en onbetrouwbaar. Daarbij constateren de ingenieurs dat een dergelijk systeem alleen succesvol kan worden, wanneer deze verbonden is aan sneldenkende- en werkende elektronica.

In het begin van de jaren '70 beginnen ingenieurs aan de andere kant van de plas, in de Verenigde Staten, massaal met het onthullen van dergelijke veiligheidssystemen. General Motors, Ford, Chrysler, allemaal komen ze met varianten van het antiblokkeersysteem. Hoewel redelijk effectief, is er een duidelijk probleem met hun versies van ABS. De verschillende varianten van ABS niet op alle wielen gericht. In de meeste gevallen werkt het antiblokkeersysteem enkel op de wielen die motorisch aangedreven worden. De achterwielen, dus.

Chrysler pakt het slimmer aan, door in 1971 het zogenaamde Sure-Brake systeem te presenteren op de Imperial. Dit elektronische hulpsysteem werkt op alle wielen en is niet alleen betrouwbaar, maar ook nog eens zeer effectief. De Amerikanen besluiten het systeem beschikbaar te stellen als optie. Dit blijkt geen stap in de goede richting, want de vrij kostbare optie wordt in ongeveer twee jaar tijd slechts gekozen door 5 procent van de Imperial-kopers. De tegenvallende cijfers hebben als resultaat dat de optie wordt geschrapt.

Terwijl Amerikaanse autofabrikanten langzaam maar zeker de hoop opgeven, zijn de ingenieurs in Europa juist vol goede moed. Met name bij Mercedes werken ze hard aan een eigen versie. Samen met Bosch wordt in 1970 een eerste versie onthuld, maar het duurt tot en met 1978 voordat de gezamenlijk ontwikkelde ABS op een productieauto verschijnt. Aan het einde van augustus, afgelopen week ongeveer veertig jaar geleden, presenteren beide bedrijven hun kijk op het antiblokkeersysteem. Naar eigen zeggen zijn zij de eerste die een dergelijk product op de markt brengen.

Kijken we naar de volledige geschiedenis, dan zien we dat dit niet helemaal klopt. Echter, omdat Mercedes en Bosch effectiever te werk gaan, is het eenvoudig in deze claim te trappen. Hoewel ook Mercedes het systeem aanvankelijk als optie beschikbaar stelt, lijkt de consument in Europa meer overtuigd te zijn van ABS. Het systeem, dat in 1978 op de S-Klasse wordt geïntroduceerd, komt al gauw op meerdere modellen terecht. Sterker nog, Mercedes biedt het systeem twee jaar later bij alle modellen aan als optie. Weer een jaar later doet ze hetzelfde bij haar commerciële voertuigen.

Door het overduidelijke succes van ABS, is het begrijpelijk dat Mercedes en Bosch de eer naar zich toetrekken. Doch, in principe zijn beide hulpsystemen amper van elkaar te onderscheiden. Bij introductie schrijft Mercedes het volgende over de werking van ABS:

"The anti-lock braking system uses a computer to monitor the change in rotational speed of each wheel during braking. If the speed slows too quickly (such as when braking on a slippery surface) and the wheel risks locking, the computer automatically reduces the brake pressure. The wheel accelerates again and the brake pressure is increased again, thereby braking the wheel. This process is repeated several times in a matter of seconds."

Hoewel iets anders uitgevoerd, blijven de acties waarnaar ieder van deze systemen streefden hetzelfde. Zoals uitgebreid uitgelegd wordt op onze Autowiki-pagina over ABS, richt een antiblokkeersysteem zich op twee basisdoelen: (1. voorkomen dat de wielen tijdens een remactie blokkeren en (2. ervoor zorgen dat de auto tijdens een dergelijke remactie bestuurbaar blijft.

Chrysler mag misschien gefaald zijn in het populariseren van het systeem, de eerste grote stappen op dit gebied worden wel degelijk door de Amerikanen gezet. Dat gezegd hebbende, aan het einde van de dag maakt het voor de consument weinig uit wie nu daadwerkelijk de pionier is op dit gebied. Tegenwoordig wordt het systeem door praktisch iedere autofabrikant in haar auto's verwerkt. Miljoenen automobilisten profiteren ervan, dat is belangrijkste.