Onderzoek: rekeningrijden is slecht voor de economie

Rekeningrijden is slecht voor de Nederlandse economie, zo blijkt uit onderzoek. Tegelijkertijd zorgt de belasting wel voor minder files en minder uitstoot.

Van betalen naar bezit, naar betalen naar gebruik. Meerdere Nederlandse politieke partijen flirten openlijk met dit idee voor de autobelastingen. Met rekeningrijden willen deze partijen dat iedere auto een kastje krijgt ingebouwd, waarmee gemeten kan worden hoeveel kilometers die auto aflegt en hoeveel belasting er dan betaald moet worden.

Dit rekeningrijden is onderdeel van het Klimaatakkoord, waardoor de Nederlandse overheid besloot om hier onderzoek naar te doen. Onder meer onderzoeksbureau Arcadis heeft een zogenaamde maatschappelijke kostenbatenanalyse uitgevoerd. Onderzoeker Koen Vervoort deelde zijn conclusies bij de BNR Nationale Autoshow. Voor de fans van rekeningrijden is er slecht nieuws. Vervoort zegt namelijk dat het een slecht idee is om rekeningrijden nu in te voeren.

Rekeningrijden slecht voor maatschappij

Het wegvallen van autobezitters heeft een negatief effect op de Nederlandse welvaart, omdat (de meeste) bestuurders zich niet voor hun lol verplaatsen. "Ze zitten in hun auto omdat ze naar werk willen, of voor zakelijke verplaatsingen, of om naar familie te gaan", zegt Vervoort. "Vooral voor de doelgroep met een lager inkomen kunnen die extra kosten ervoor zorgen dat ze geremd worden in hun mobiliteit. Ze zullen minder gaan reizen, minder gaan verplaatsen, wat schadelijk is voor de maatschappij."

Volgens de onderzoeker zorgt rekeningrijden ervoor dat het voor die doelgroep moeilijker wordt om een werkgever te vinden, omdat het reisgebied van een werknemer door het rekeningrijden kleiner is geworden. Bovendien worden bedrijven volgens het onderzoek geconfronteerd met hogere reiskosten, wat weer betekent dat die producten en diensten duurder zullen worden. Dat betekent volgens Vervoort schade aan de economie, minder werkgelegenheid en ook minder productiviteit.

Is het alleen maar slecht nieuws? Nee, stelt Vervoort. Minder autoritten heeft namelijk ook positieve gevolgen voor Nederland. Zo zal het aantal files 'drastisch' terug gaan nemen, is er minder uitstoot van fijnstof en CO2, is er minder geluidshinder, de kwaliteit van leven en leefomgeving wordt beter, neemt het aantal verkeersongevallen en schades af... Zaken die goed zijn voor ons land, maar wegen ze op tegen de nadelen?

Vervoort zegt van niet. Zeker niet op korte termijn. De onderzoeker verwacht dat in 2030 tien procent van het Nederlandse wagenpark elektrisch zal zijn en dat dertig procent van de nieuwverkoop een EV zal zijn. Bij die percentages wegen de baten niet op tegen de kosten, aldus Vervoort. Maar als die percentages hoger komen te liggen en de economie sneller groeit? Dan komen de baten 'snel' meer in evenwicht met de kosten, stelt Vervoort.

Advies van Arcadis

Het uiteindelijke advies van de onderzoeker is dan ook om even te wachten met het definitieve besluit. Als er meer zekerheid is op de ontwikkeling van elektrische auto's en de economie, pas dan moet de overheid volgens Vervoort een oordeel vellen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat rekeningrijden veel facetten kent, waarbij rekeningrijden op meerdere manieren ingevoerd kan worden. Een vlakke heffing die voor alle automobilisten geldt, een heffing die alleen voor EV's geldt, een heffing die afhankelijk is van tijd en plaats, of van uitstoot. Of weer een combinatie van deze punten... "Kijk nog eens goed naar rekeningrijden en het rapport", adviseert Vervoort dan ook.

Verder in deze aflevering van de BNR Nationale Autoshow: Daimler vertelt over de nieuwe Mercedes Maybach S-Klasse. En Meindert rijdt in de nieuwe BMW X7.

Foto: Mitsubishi Lancer Evo VIII van @JoshCarPhotography, via Autojunk.nl.