Peter Horbury: in memoriam en beste ontwerpen

Een eerbetoon aan de onlangs overleden Peter Horbury, een van de meest invloedrijke autodesigners wereldwijd.

Afgelopen week kwam het onfortuinlijke nieuws dat Peter Horbury is overleden. Het kan zijn dat je je afvraagt: wie is dat dan? Welnu, Peter Horbury was een auto-ontwerper met een bijzonder groot nalatenschap. 

In plaats van een kleine ‘in memoriam’ dat ondersneeuwt in het andere nieuws, wilden we een moment stilstaan bij de projecten waar hij bij betrokken was of waar hij de leiding van had, want ondanks dat we graag per design één persoon willen aanwijzen, is dat zeer zelden het geval. Het is een team dat ergens aan werkt. 

Peter Horbury werd geboren op 27 januari 1950 in Alnwick, Verenigd Koninkrijk. Na zijn middelbare school ging hij naar de kunstacademie in Newcastle. Vervolgens studeerde Horbury Automotive Design aan de Royal College of Art in London waar hij zijn master haalde in 1974. 

In eerste instantie begon hij bij de Britse tak van Chrysler, dat was toen nog een dingetje. Vervolgens ging hij in Nederland werken bij Volvo, waar hij werkte aan het interieur van de Volvo 480. Daarna vertrok hij naar MGA Developments om vervolgens bij Ford aan de slag te gaan. 

Ford Sierra

1982 - 1992

Het begint bij de Ford Sierra. Die auto was zijn tijd enorm vooruit qua design. Onder leiding van Bob Lutz mochten Uwe Bahnsen en Patrick LeQuément aan de slag. Een van de medewerkers in het designteam was een piepjonge Peter Horbury, die maar wat graag invloeden van de Porsche 928 wilde toevoegen aan het design. Het verrassende is: dat lukt hem ook nog! Hierna zou Horbury ook werken aan de Escort en Granada.

Volvo ECC

1992

We verklappen het alvast, maar elke auto van Peter Horbury is zijn knapste ontwerp. Een belangrijke basis is de Volvo ECC, want daarbij krijgt het designteam de opdracht om een Volvo voor de toekomst te ontwerpen. Eentje die niet gekenmerkt wordt door hoekig design, maar juist gracieus en vloeiend is, terwijl het absoluut herkenbaar een Volvo moet blijven.

De ECC (Environmental Concept Car) is de eerste auto waarbij de duidelijke lijnen al te zien zijn die Volvo gaat toepassen de komende jaren. De ECC staat op het P80-platform waar de 850 op staat. De motor (een gasturbine) blijkt minder toekomstbestendig. Het design blijkt uiteindelijk een voorbode te zijn voor de Volvo S80.

Volvo 850 Estate BTCC

1994

Nee, de Volvo 850 heeft hij niet ontworpen. De raceversie eigenlijk ook niet. Peter Horbury was bezig om Volvo een flinke designrevolutie te bezorgen. Een hele subtiele, ingetogen revolutie. Hij raadde Volvo aan om te gaan racen met de 850 Estate. Dat zou de auto namelijk een cool imago geven. Zeker als er snelle 850’s als de T-5, T-5R en R in de showrooms zouden volgen. Het plan pakte perfect uit. De 850 Estate was helemaal niet zo’n goede raceauto (later stapte men over naar de sedan), maar toen was de missie al geslaagd. Volvo stationwagons waren sportief en cool.

Volvo S40

1996 - 2003

Dit is misschien wel zijn knapste ontwerp. Kijk, elke designer kan een fraaie GT ontwerpen: lange neus, korte kont, lekker laag en heerlijk breed. Maar een fraaie sedan op Mitsubishi-basis? Peter Horbury kreeg het voor elkaar. De Volvo S40 werd samen met de Mitsubishi Carisma ontwikkeld. Een aanzienlijk goedkoper platform dan waar de Galant op stond. Op deze manier kon Volvo namelijk de nodige kosten besparen. Het was de eerste nieuwe Volvo die NIET voorzien is van een vierkant design. Sterker nog, mensen kopen de auto graag vanwege het design. Het blijkt een enorm succes te zijn, niet alleen in Europa, maar ook in de VS. Uiteindelijk blijft het model van 1995 tot 2004 in productie. De V40 is de stationwagon-versie. Wat knap is, de auto bood wel typische Volvo eigenschappen zoals goede stoelen. 

Volvo C70

1998 - 2005

De mooiste auto die Peter Horbury heeft ontworpen. In veel gevallen worden coupés als sportief en dynamisch neer gezet. Dat was niet het geval met de Volvo C70, die juist bedoeld was als Gran Turismo. Een stijlvolle doch praktische coupé waarmee je op hoge snelheid in groot comfort door Europa kan cruisen. Het design sloot erop aan. De daklijn is namelijk nog steeds bloedmooi. Sterker nog, zet de CLE Coupé en 4 Serie van dit artikel hier maar eens naast. Ja, de Volvo is ouder, maar wel tijdlozer. Later kwam er nog een bijna even zo mooie cabriolet bij. 

Volvo V70 

2000 - 2007

Zijn Magnum Opus is toch wel de Volvo V70. Het is zonder twijfel de meest iconische auto. Horbury wilde dat de achterzijde van een Ford Transit combineren met de voorzijde van een Jaguar E-Type. De V70 was een perfecte ‘tussenmaat’ waardoor je bijna 5 Serie ruimte voor een 3 Serie prijs had. In Nederland was dit model populair bij zowel de leaserijder, alle collega’s van Leo de Haas, de familieman en de youngtimer-liefhebber. Ze rijden nog steeds rond in Europa met enorme kilometerstanden. Dat is echt niet alleen omdat het bijzonder degelijke of goed rijdende auto’s zijn. Eigenaren vinden de auto het simpelweg waard om op te knappen, dat komt mede door het design. 

Volvo XC90

2001 - 2016

Oh, nee, dat is het beste ontwerp! Ja, zo kunnen we nog wel eventjes doorgaan, maar de Volvo XC90 is op veel punten heel erg belangrijk geweest voor Volvo. Een grote crossover met het interieur van en MPV. Alle Renault Espace-eigenaren stapten vervolgens massaal over naar de XC90. Ook in Amerika was dit model niet aan te slepen en kon Volvo zijn naam vestigen als concurrent voor Audi en BMW.

Volvo C30

2006 - 2013

Eigenlijk komen alle ideeën van Peter Horbury goed samen in de Volvo C30, want kijk maar naar die hoge taille en hooggeplaatste achterlichten. Dat zijn namelijk typische kenmerken voor het design dat Horbury graag toepaste. Het leuke was dat het overduidelijk een hoedtik was naar de 480 ES, waar Horbury ook nog aan heeft meegeholpen. Bij die auto mocht hij het interieur doen, nu deed hij - met zijn team - het exterieur.

Ford & Lincoln

2008 - 2019

Peter Horbury promoveerde in 2002 van Volvo naar de PAG. Dat staat voor Premier Auto Group en was de premium autodivisie van Ford Motor Company, met merken als Aston Martin, Jaguar, Land Rover, Lincoln en Volvo. Als design director hoefde hij niet echt veel te tekenen. Nu waren er al topdesigners als Geoff Upex (Land Rover) en Ian Callum (Aston Martin, Jaguar). Daarom haalde J Mays Peter naar Ford of America, waar er nog heel erg veel te winnen was qua design. 

Peter vond dat de modellen van Ford, Mercury en Lincoln veel te non-descript waren. Amerikaanse auto’s mogen best trots zijn op hun afkomst. Dat betekende de terugkeer van grote modellen met veel chroom, zonder dat het oubollig werd. Het aantal modellen waarvoor hij verantwoordelijk was, is indrukwekkend groot. De Ford Flex is onze favoriet. De Flex is een soort kruising tussen een enorme stationwagon, stoere MPV of lage SUV. 

Lynk & Co

2016 - heden

Oh, wacht nee: dit is nog veel moeilijker om te doen. We lichten het eventjes toe. Kijk, als je een merk als Ford of Volvo wil vormgeven, dan heb je heel veel inspiratie en context. Je weet waar een merk voor staat en wat de designkenmerken zijn die er bijpassen. Maar in het geval van Lynk & Co begon Peter Horbury vanuit het niets. Op dit moment zijn er een groot aantal nieuwe Chinese automerken bijgekomen. En in veel gevallen zijn het geenszins lelijke auto’s, maar herkenbaar? Weet jij écht het verschil tussen Nio en een XPeng? 

London Taxi LEVC

2017 - heden

Je bent pas echt een topdesigner als je een ontwerp hebt dat jarenlang mee moet gaan en herkenbaar moet zijn. In Duitsland zijn de taxi’s boekakkewit, maar in London kun je een taxi herkennen aan het design van de Hackney carriage, ofwel de Black Cab. De LTC (London Taxi Company) is een eh, Chinees bedrijf. De eigenaren van dat bedrijf? Geely.

Lotus Eletre

2023 -

Zijn laatste werk is deze Lotus Eletre. Een auto die in Nederland nog op de weg moet verschijnen. En ja, we kunnen allemaal onze mening hebben over een bijna drie ton zware elektrische crossover met een Lotus-badge. Het feit is nu eenmaal dat we elektrisch gaan rijden en klanten een crossover willen. Maar kijk er alleen naar qua design: een paar herkenbare lijnen, niet te veel frutsels, en enkele fraaie details zoals de aflopende daklijn en de achterlichten. Een Lamborghini Urus is veel opvallender, maar over 15 jaar zal de Eletre beter rijpen. 

Peter Horbury wilde als Britse petrolhead nog 3 Lotussen ontwerpen. Het is is onbekend hoever hij is gekomen. Van de week overleed hij in China, waar hij op werkbezoek was. Hij werd 73 jaar. 

De auto’s die Peter Horbury ontworpen heeft of waarvan hij de leiding had, zijn bijna zonder uitzondering heel erg tijdloos, doch herkenbaar. Onderscheidend doch ingetogen. En zo zou je de bovengemiddeld vriendelijke man kunnen omschrijven. Hij zal gemist worden.