Heeft Red Bull snoeihard gefaald met het opleidingsteam?

Een kritische blik op de werkzaamheden van Helmut Marko.

Jarenlang gold een plekje bemachtigen in het Red Bull Junior team als een van de beste manieren om de F1 te bereiken, vooral voor rijders die misschien niet kapitaalkrachtig genoeg waren om er met een zak geld van paps te komen. Sinds 2006 heeft Red Bull twee teams in de F1, een relatieve weelde. Dat betekent immers dat de energieblikkengigant niet slechts twee, maar vier zitjes te vergeven heeft. Heb je slechts twee stoeltjes dan is het een moeilijke beslissing om daar ombewezen talent in te zetten, maar met vier stuks kan je een gokje wagen.

In totaal bracht Red Bull op deze manier dertien talenten naar de F1. Zeven coureurs kwamen uiteindelijk niet verder dan Scuderia Toro Rosso (Alguersuari, Buemi, Gasly, Hartley, Sainz, Speed, Vergne), vijf mannen haalden de overstap naar 'het grote team' Red Bull Racing wel (Kvyat, Liuzzi, Ricciardo, Verstappen, Vettel). Bij de laatste twee kan je overigens de kanttekening zetten dat ze al 'bijna af' waren toen Red Bull de klauwen in ze zetten, met dank aan respectievelijk Jos Verstappen en BMW.

Gedreven tellers bemerken overigens dat er nog een coureur mist. Dat is Christian Klien, hij debuteerde voor Jaguar in 2004, één jaar voordat Red Bull het groene team overkocht. Daarna kwam hij ook in 2005 en 2006 uit voor Red Bull Racing. Robert Doornbos tellen we in dit alles niet mee. Hij werd weliswaar gesponsord door Red Bull Nederland, kwam in de F3000 uit voor het team van Christian Horner én reed uiteindelijk drie races voor Red Bull Racing, maar officieel wordt hij desalniettemin niet gerekend tot de Junior Team alumni. Maak daarvan wat je zelf wil.

Enfin, jarenlang liep het programma min of meer als op rails. In 2006 stonden bij Toro Rosso Scott Speed en Vitantonio Liuzzi in de startblokken. Na twee (in het geval van Speed iets minder) seizoenen werden beide eruit gesmeten om plaats te maken voor Vettel en outsider Bourdais. Bourdais moest snel wegwezen, Vettel mocht door naar Red Bull Racing. Geen probleem: Red Bull had Buemi en Alguersuari klaarstaan in 2009. Drie jaar later mochten beiden opnokken. Geen probleem, Red Bull had Vergne en Ricciardo klaarstaan. Daarna volgde Kvyat, een jaar later gevolgd door Verstappen en Sainz. Meest recentelijk is Gasly nog voortgekomen uit het junior team, maar eigenlijk begon de machine daar al te haperen...

Ondanks dat Gasly het nu aardig doet, was hij eigenlijk al gepasseerd. 'Hij moest een jaartje rijpen in Japan', zo wordt er nu gezegd, maar wat mij betreft zag Marko het eigenlijk gewoon niet meer helemaal zitten in de jonge Fransman. Zelfs als je het daar niet mee eens bent, is er nog het geval Hartley. Niks ten nadele van de sympathieke Kiwi, maar het is natuurlijk ar-ren-moede dat hij gedraft is door Toro Rosso. Wat Brendon heeft laten zien in het WEC is leuk en aardig, maar neem het aan van iemand die in Hartley's jonge dagen alle opstapklasses religieus volgde: het echte laatste beetje snelheid heeft er nooit ingezeten. Vijf jaar lang maakte Hartley deel uit van het opleidingsteam, een stuk langer dan de meeste coureurs. Desondanks bleven echt aansprekende resultaten uit. Het is niet voor niks dat hij destijds overgeslagen werd voor een F1-zitje.

Die vijf jaar lange stint die Hartley kreeg in het opleidingsteam, dat is ook wel iets wat interessant is. We kennen Marko namelijk als een grillige man. Hij gooit veel van zijn protegés met hetzelfde gemak waarmee hij ze bombardeert tot F1-coureur in een handomdraai in het putje. Veel coureurs krijgen dan ook maar één jaar in het opleidingsteam, of twee. In de laatste categorie valt bijvoorbeeld ook de Nederlander Richard Verschoor, die na vorig seizoen een belletje kreeg van Helmut dat de samenwerking ophield. Pakken we het hele junior programma van 2016 (Pierre Gasly, Sérgio Sette Câmara, Niko Kari, Luis Leeds) erbij, zien we dat alleen Gasly nog deel uit maakt van de Red Bull familie.

Deze 'verloren generatie' breekt Red Bull Racing nu enigszins op. Er staan in ieder geval niet direct nieuwe talenten klaar om in de Toro Rosso's te schuiven, zoals dat in het verleden het geval was. Wildebras Dan Ticktum staat weliswaar eerste in het F3-kampioenschap, maar of hij op basis daarvan promotie verdient is de vraag. Bovendien kan hij dit jaar in geen geval genoeg punten verzamelen voor een FIA-superlicentie, zelfs niet als hij kampioen wordt. Nieuwe aanwinst Nirei Fukuzumi komt uit in de Japanse Superformula en de F2, maar zijn plek in het team kijkt vooral een vingerreiking naar Honda te zijn. Achter deze twee zit de 16-jarige Amerikaan Neil Verhagen en vier jongens die 14 of jonger zijn. Zelfs bij Red Bull mag je dan nog niet op een zitje hopen, vooral niet nu de FIA rijders jonger dan 18 niet meer accepteert in de F1.

Zo krijgen we volgend jaar wellicht de guitige situatie dat Toro Rosso twee bijna-30ers aan de start brengt, in plaats van twee jonge broekjes. Tenminste als het team inderdaad Jean-Éric Vergne terugbrengt. In sportief opzicht zou dat overigens geen slechte keuze zijn wat mij betreft, maar het betekent wel een breuk met de strategie uit het verleden. Een alternatief zou zijn om JEV bij Red Bull Racing te installeren naast Max, maar dat zou tegelijkertijd een harde klap in het gezicht van Gasly zijn. Niet dat Marko dat ooit eerder heeft tegengehouden in zijn beslissingsproces.

In het licht van dit alles zijn er twee vragen die opborrelen. Ten eerste: deed Jos Verstappen niet iets als talentscout bij Red Bull? Ten tweede: zegt deze malaise bij het opleidingsteam iets over de intensiteit waarmee Red Bull bezig is met haar (gebrek aan) toekomst in de F1? Om met het eerste te beginnen: aan het begin van deze zomer gaf Max in een interview aan dat Jos' activiteiten voor Red Bull als talentscout zo goed als over zijn. Jos was vooral bezig met Richard Verschoor, maar ja, die zit nu niet meer in het programma. Op de tweede vraag kunnen we alleen speculeren. Is wereldkampioen worden met Max daadwerkelijk eindbaas Mateschitz' laatste ambitie in de F1 voordat hij zijn sponsorhelm aan de wilgen hangt? De tijd zal het leren...

Image-Credit: de jonge talenten die op dit moment de kleuren van Red Bulls Junior Team vertegenwoordigen via Red Bull