Deze 4 Golfjes hadden gewoon moeten komen

Sommige edities van de VW Golf gaven aan dat het meer kan zijn dan een saaie hatchback. Helaas zijn de gaafste edities slechts een concept.

De Volkswagen Golf (rijtest) is dé Volkswagen. Er is een Golf voor iedereen, van de ruime Variant tot de serieus snelle Golf R, of combineer de twee in de Golf R Variant. Dat was natuurlijk de insteek van de originele Golf uit 1974: een bereikbare Volkswagen voor iedereen. In 1976 kwam de ietwat doorsnee gezinshatchback als GTI. Die auto was het begin van vele edities van de inmiddels 44 jaar oude Golf.

Sommige van die edities bleven: de huidige Golf heeft ook een GTI-versie. Ook kwamen er gaandeweg nieuwe speciaaltjes, zoals het R-label (boven de GTI). Een aantal van die speciaaltjes zijn echter nooit uit de conceptfase geklommen. In deze vier gevallen is dat heel jammer.

Golf III A59 (Typ 1H, 1992)

Deze auto is precies wat je denkt dat het is: een rallykanon. Een wapen voor het WRC. Volkswagen was in de jaren '90 niet zo bezig met de rallysport maar het werd een trend om een WRC-auto te bouwen, met een straatversie op basis daarvan. Auto's zoals de Subaru Impreza of Lancia Delta zijn er beroemd mee geworden. Volkswagen stapte in de hypetrein met een aangepaste Golf. Codenaam A59, op basis van de Golf III, was een heftig ding. De cijfers klinken nogal on-Golfisch.

Let op dat we 1992 schrijven als we het hebben over een Golf met Syncro vierwielaandrijving die uit zijn zwaar aangepaste 2.0 viercilinder zo'n 275 pk peutert. 275 pk! Visueel is de A59 ook gaaf: de uitgeklopte wielkasten, dikke bumpers met grote koelgaten en spoilers maken van de A59 een soort Duitse Lancia Delta.

De A59 zou perfect zijn om de suffe Golf III eens een oppepper te geven. Waar de Golf III een perfecte volksauto was, vielen de snelle versies zoals de GTI en de VR6 tegen. De A59 is echter nooit verder gekomen dan het conceptstadium vanwege financiële redenen. En dat is jammer, want eerdergenoemde rally-straatauto's zoals de Impreza of Delta zouden een grote impact maken. Als VW had meegedaan, werd de A59 in één adem genoemd met deze legendes. Het mocht echter niet zo zijn.

Golf V R-GTI (Typ 1K, 2006)

De Golf V is misschien wel de beste Golf. Zo'n beetje alles stond op een hoger plan dan bij voorganger Golf IV, maar nog steeds was de auto bereikbaar. Van de V kwam uiteraard ook een GTI, al was die vanwege het zwaarlijvige karakter van de V niet denderend. De tweeliter TFSI motor had een turbo, leverde 200 pk en kon je zowel met handgeschakelde als automatische transmissie krijgen. Het voor de IV in leven geroepen sportlabel R32 gaf de Golf V echter een flinke jongen als topmodel. De R32 had 250 pk wat hij uit een 3.2 liter grote VR6 haalde. Ja, toen kon dat nog. 250 pk is nu niet denderend maar toen was dat heel wat voor een hatchback. De zescilinder leek dan ook het meest potente VW-blok in die tijd.

Daarom was de R-GTI in 2006 een grote schok. De Amerikaanse SEMA-beurs staat vaak garant voor heftige creaties, waar Volkswagen aan mee deed. Ze presenteerden een super-GTI. Ze gebruikten de 2.0 TFSI en voerden de turbo enorm op. En hoe: 375 pk kwam er uit de R-GTI. Naar het schijnt kon er met de juiste benzine zo'n 400 pk uitkomen! Het vermogen uit de tweeliter verdubbelde, dat kan dus gewoon met een turboset.

Zo'n super-Golf was gaaf geweest maar de auto was niks meer dan een vingeroefening. Vanaf de eerste plannen voor de R-GTI was er geen productie bedoeld, dus de auto ging na SEMA voorgoed de ijskast in.

Golf V GTI W12-650 (Typ 1K, 2007)

Eén jaar later kwam Volkswagen, wederom op basis van de Golf V, op de proppen met een nog ruigere concept. Daarvoor moeten we naar Klagenfurt, Oostenrijk, voor het jaarlijks Wörthersee Treffen. Voor VW fans is dit evenement de heilige graal waar alle die hard VW-fans bijeenkomen. Het is traditie voor VW om een speciale auto te presenteren voor het evenement, wat tegenwoordig iets in de trant van een Golf met stickers is. Dat is wel eens anders geweest.

Voor Wörthersee Treffen 2007 presenteerde VW namelijk het heftigste wat ooit op basis van een Golf is gebouwd: de GTI W12-650. Of nou ja, op basis van een Golf: de auto is gestyled op basis van een Golf V. De naam geeft al weg dat de überbrede Golf GTI niet wordt aangedreven door een 2.0 FSI, maar een 6.0 liter grote W12. Die motor hadden ze nog liggen voor verschillende VW-projecten waaronder de W12 Nardó. Dat was echter een volbloed supercar, niet een verbrede hot hatch.

En toch had VW het lef om de motor nog verder op te voeren, waardoor het totaal aantal pk op 650 uitkwam. Voor de beeldvorming: dat is meer dan het dubbele wat de huidige Golf R produceert.

Ook hier was vanaf het moment van presentatie duidelijk dat er geen productieversie van de W12-650 zou komen. Als er een markt voor zou zijn, zou die zo klein zijn dat het een hele dure auto zou worden. Dat gaat een beetje tegen het ideaal van de Golf in. Maar goed, het zou gaaf zijn als gelimiteerde oplage.

Golf VII R400 (Typ 5G, 2014)

Het is 2013. De Volkswagen Golf is ondertussen toe aan zijn zevende leven, waar ook weer een GTI én een R-versie bij horen, met respectievelijk zo'n 230 en 300 pk. Helaas is een viercilinder Golf momenteel het sportiefste wat Wolfsburg te bieden heeft. Auto's als de Passat R36 zijn er al lang niet meer, voor daadwerkelijk gaaf spul biedt Audi uitkomst.

Is Volkswagen dan een echt saai merk geworden, waar ze eigenlijk niet meer durven? Is de tijd dat je een Golf met VR6 op de markt brengt, terwijl je er eentje met W12 als concept neerzet voorbij? Waarschijnlijk wel. Volkswagen is de degelijke middenweg. Niks mis mee, behalve dat het dan allemaal een saaie boel wordt. Niks ten nadele van de VII GTI, wat gewoon wel een toffe wagen was. Maar het was de enige.

In 2013 begon de hatchback-strijd. Mercedes kwam met de A45 AMG op de proppen, die ondanks een compacte viercilinder met turbo, 360 pk kreeg. Tegen onder meer Audi en Ford ging Mercedes ongeveer in oorlog om de heftigste viercilinder te bouwen. Qua pk piekt het aanbod momenteel op 350 pk voor de Focus RS, 380 pk voor de AMG A 45 en 400 pk voor de vals spelende vijfcilinder Audi RS3.

Terug naar de Golf. Waar Mercedes uiteindelijk pas in 2016 dicht bij de 400 pk-grens kwam met de gefacelifte A45 (380 pk), had VW al een antigif klaarstaan. Eind 2014 stond op de Autoshow van Beijing de Golf R400. De crème de la crème van de Golf VII. Op basis van de Golf R met 2.0 TFSI kwam het totaal aantal pk van de R400 op, je raadt het: 400. Mercedes zocht twee jaar later de grens op; VW was hem in 2014 al gepasseerd.

Van de auto's uit dit rijtje is de R400 eigenlijk de meest realistische. VW beloofde ons dat ze de auto gingen bouwen: voor de R400 hoefde er weinig te veranderen omdat de concept er al productierijp uit zag. Het zou een super-Golf worden.

Totdat in 2015 'dat ene schandaal' plaatsvond. Volkswagen moest hard bezuinigen en alles waar niet de woorden Blue en Motion opstond moest raus. Zo ook de R400, die ondanks groene remklauwen en accenten op de verkeerde manier groen was. De stekker werd eruit getrokken en de R400 ging ook de ijskast in.

Technisch gezien komt er volgend jaar alsnog een R400. De Golf VIII krijgt ook een R-versie die in ieder geval de 350 pk-grens makkelijk zou kunnen passeren. Maar dan is het ondertussen gemeengoed dat er 400 pk uit een viercilinder komt, als we de plannen van Mercedes moeten geloven.

Het punt van de R400 is dan ook niet een viercilinder met 400 pk maken, zulke cijfers zijn een kwestie van tijd. Het punt van de R400 is dat er bovenaan de hot-hatch-voedselketen weer eens een Golf had gestaan. Zoals vroeger.